بررسی فرایندهای سایشی‌شدگی، ناسوده‌شدگی و حذف در گونة زبانی سیرجانی: نظریة بهینگی

نویسندگان

1 استادیار زبان‌شناسی همگانی/ دانشگاه سیستان و بلوچستان، سیستان و بلوچستان، ایران

2 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی/ دانشگاه سیستان و بلوچستان، سیستان و بلوچستان، ایران

doi
10.22099/jill.2021.38003.1210
چکیده

پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی به توصیف و تحلیل برخی از ﻓﺮاﯾﻨﺪﻫﺎی واﺟﯽ تضعیف نظیر سایشی­شدگی، ناسوده­شدگی و حذف در گونة زبانی سیرجانی می­پردازد. این تحلیل براساس ﻧﻈﺮﯾﮥ ﺑﻬﯿﻨﮕﯽ اﺛﺮ ﭘﺮﯾﻨﺲ و اﺳﻤﻮﻟﻨﺴﮑﯽ (1993 و 2004) انجام می‌شود که یکی از نظریه­های محدودیت‌بنیاد اﺳﺖ. به منظور انجام این پژوهش، 10 گویشور مرد و زن 50-­65 ساله و کم‌سواد به‌ صورت تصادفی انتخاب شدند. داده‌های زبانی با استفاده از ضبط گفتار آزاد، مصاحبه با گویشوران و منابع کتابخانه­ای موجود در ارتباط با گونة زبانی سیرجانی جمع​آوری شدند. داده­های جمع­آوری­شده پس از تائید توسط پژوهشگر بومی این پژوهش، براساس نوع فرایندی که در نتیجة ﺗﻌﺎﻣﻞ ﻣﺤﺪودﯾﺖ­ﻫﺎی وفاداری و ﻣﺤﺪودﯾﺖﻫﺎی ﻧﺸﺎﻧﺪاری صورت می‌گیرد، طبقه­بندی و رتبه­بندی شده­اند. ﻧﺘﺎﯾﺞ به دﺳﺖ آﻣﺪه از اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ  نشان می‌دهند که ﻋﺎﻣﻞ وﻗﻮع ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﺗﻀﻌﯿﻒ در نظریة ﺑﻬﯿﻨﮕﯽ، ﻣﺤﺮک آواﯾﯽ در ﮐﺎﻫﺶ ﮐﻮﺷﺶ ﺗﻮﻟﯿﺪی اﺳﺖ. اﯾﻦ محرک آوایی در قالب محدودیت LAZY ﺻﻮرتﺑﻨﺪی ﻣﯽﺷﻮد. همچنین نوع محدودیت رﺧﺪاد ﻫﺮ ﮐﺪام از ﻓﺮاﯾﻨﺪﻫﺎی واﺟﯽ تضعیف در گونة زبانی سیرجانی مشخص شد.