بررسی کارکرد پسوندها در زبان ترکی آذری

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی/ دانشگاه تبریز، آذربایجان شرقی، ایران

doi
10.22099/jill.2021.37586.1205
چکیده

زبان ترکی از زبان‏های پیوندی است و یکی از گویش‏های آن‌ در حال حاضر در تبریز رایج است. موضوع این مقاله بررسی کارکرد پسوند در این گویش است و روش کار آن بر این اساس است که در توضیح کارکردهای صرفی و نحوی پسوندهای بسیط، استقلال و معنی‏داربودن واژهها را ملاک تعیین نوع واژه می‌داند. نتیجة این بررسی نشان می‌دهد که پسوند در این گویش کمک می‏کند تا فعل به کلمات غیرفعل تبدیل شود، کارکردهای آن گسترش پیدا کنند و کلمات غیرفعل مانند فعل صرف شوند. این امر موجب می‌شود‌ که فعل‌ها و کلمات در حدی تنوع و تعدد یابند که بتوانند معانی و مفاهیم و امور و عواطف را با تفاوت‌های بسیار ظریف و جزئی بیان کنند. 80 پسوند از 196 پسوند رایج در این گویش بسیط هستند. یک کلمه می‌تواند تا هفت پسوند بپذیرد. تعدادی از پسوندها ماهیت ساختواژی کلمات و تعدادی دیگر کارکرد نحوی آن‌ها‌ را تعیین می‌کنند. بلافاصله پس از ستاک، پسوندهای صرفی و در پایان پسوندهای نحوی قرار می‏گیرند. پسوندها طبق قوانین هماهنگی واکه‌ها، به چند صورت تلفظ می​شوند​.