تأثیر نانولوله‌های کربنی بر رشد ارتفاعی، جذب عناصر غذایی برگ و خاک در نهال‌های بلوط ایرانی در محیط گلخانه

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جنگلداری، گروه مهندسی طبیهت، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر

3 استادیار، گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر

doi
10.30466/jfrd.2022.121136
چکیده

با وجود به­کارگیری وسیع و روبه رشد فناوری نانو به­ویژه در علوم گیاهی هنوز بسیاری از اثرها و کارکردهای نانوذرات بر عملکرد­های گیاهان ناشناخته است. این پژوهش حاضر برای بررسی اثر نانولوله­های کربنی، کلرید کلسیم یک­درصد و نیترات پتاسیم یک­درصد بر عناصر غذایی برگ و رشد ارتفاعی نهال بلوط ایرانی انجام شد. این آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه ملایر انجام شد. به­ این­منظور بذور در تیمار اول شامل پنج سطح غلظت نانولوله­های کربنی (10، 25، 50، 75، 100 میلی­گرم در لیتر) به­مدت شش ساعت، تیمار دوم کلرید کلسیم یک­درصد به­مدت 48 ساعت و تیمار سوم نیترات پتاسیم به­مدت 24 ساعت و تیمار شاهد بدون استفاده از هیچ­گونه موادی پرایم شدند. در انتهای یک دورۀ شش ماهه مقدار رشد ارتفاعی و مقادیر عناصر غذایی سدیم، پتاسیم، کلسیم، فسفر و کربن برگ و خاک تحت نهال­ها اندازه­گیری شدند. براساس نتایج، بیشترین غلظت عناصر غذایی خاک در غلظت­های پایین نانوذرات مشاهده شد. همچنین در مقایسه با دیگر تیمارها، نیترات پتاسیم یک درصد بیشترین اثر را در افزایش کربن خاک داشت. مقادیر عناصر غذایی برگ­ها با افزایش غلظت نانولوله­های کربنی روند کاهشی داشتند. همچنین، استفاده از نانولوله­های کربنی با غلظت 50 میلی­گرم در لیتر شرایط خوبی در افزایش غلظت عناصر غذایی برگ­ها داشته است و به­کارگیری غلظت­های 50 و 75 میلی­گرم در لیتر نانولوله­های کربنی موجب افزایش رشد ارتفاعی نهال­های بلوط شد.