اصل توالی رسایی در زبان گیلکی شرق گیلان
نویسندگان
1 استادیار زبانشناسی/ دانشگاه پیام نور
2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبانشناسی/ دانشگاه پیام نور
doi
10.22099/jill.2021.37476.1211چکیده
زبان گیلکی یکی از زبانهای ایرانی نو از شاخة زبانهای شمال غربی است که در استان گیلان رواج دارد. در این پژوهش اصل توالی رسایی در زبان گیلکی شرق گیلان و چگونگی تبعیت واژگان زبان گیلکی از این اصل در هجای سنگین (CVCC) توصیف شده است. بر اساس این اصل، رسایی باید از مقدار کمینه شروع شود، در هستة هجا به اوج برسد و سپس تا پایانه کاهش یابد. در میان آواها، واکهها رساترین و همخوانهای انسدادی کمرساترین آواها به شمار میروند. در پژوهش حاضر ابتدا 980 واژه با ساختار هجایی CVCC از میان 23660 واژه شناسایی شدند. سپس توالی خوشههای دو همخوانی در جایگاه پایانی در واژههای تکهجایی و چندهجایی بدون در نظر گرفتن تقطیع هجایی، بر مبنای واکۀ مرکز در جدولهای جداگانه طبقهبندی شدند و در نهایت اصل توالی رسایی در هر خوشۀ همخوانی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان میدهند که اولاً ساخت هجای زبان گیلکی CV(C)(C)است. هجای کمینهCV و استفاده از یک یا دو همخوان در پایانۀ هجا اختیاری است. همچنین بررسی رسایی همخوانها در خوشة پایانی هجا نشان میدهد که اصل توالی رسایی در برخی از دادهها تائید و در برخی دیگر نقض شده است؛ به گونهای که در بیشتر هجاهایی که خوشۀ دو همخوانی پایانه به همخوانهای روان [l,r]، همخوانهای خیشومی [n,m]و همخوانهای سایشی [s,z,f] ختم میشود، اصل توالی رسایی نقض میگردد.