همنامی و نقشهای مختلف تکواژ وابستة “-æ” در کردی ملکشاهی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی/ دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام، ایلام، ایران
2 استادیار زبانشناسی همگانی/ دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام، ایلام، ایران
3 استاد زبانشناسی همگانی/ دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22099/jill.2020.36747.1193چکیده
همنامی پدیدهای است که در آن مقولات مختلف زبانی با نقشها و معانی نامرتبط از صورتهای آوایی و نوشتاری یکسان برخوردار هستند. هدف از پژوهش حاضر بررسی نقشهای مختلف تکواژ “-æ” در کردی ملکشاهی است. پیکرة زبانی این پژوهش با استفاده از مصاحبههای نیمهساختاریافته از سخنگویان کردی ملکشاهی به عنوان یکی از شهرستانهای مرکزی استان ایلام گردآوری شد. برای بررسی نقش فرآیند دستوریشدگی در ایجاد همنامی تکواژ “-æ” از اصول ارائهشده توسط هاپر (1996) و همچنین سازوکارهای معرفی شدة هاینه و همکاران (1991) بهره گرفته میشود. یافتههای مطالعه نشان داد که چند مقولة مستقل زبانی در کردی ملکشاهی به صورت تکواژ وابستة “-æ” بازنمایی میشوند. صورت مذکور ممکن است به عنوان پیبست، وند تصریفی و یا اشتقاقی در بافتهای مختلف واقع شود. این تکواژ به عنوان وندی تصریفی با نقش «نشانة معرفه» به اسم یا گروه اسمی متصل میشود. تکواژ وابستة“-æ” به صورت پیبستی و با نقش فعل ربطی و معین «است» نیز در کردی ملکشاهی بهکار برده میشود. تکواژ “-æ” همچنین صورت الحاقی دو حرف اضافة مستقل «در» و «به» در گونة مذکور است که به برخی افعال به عنوان میزبان متصل میشود. علاوه بر این کارکردها، این تکواژ صورت دو پسوند اشتقاقی کردی ملکشاهی است که در تولید ساخت نامآوا و اسم به کار برده میشود. هر یک از نمودهای “-æ” در طول سازوکار دستوریشدگی تحت تأثیر تغییرات آوایی، ساختواژی ، نحوی و معنایی قرار گرفتهاند و باعث ایجاد این همنامی شدهاند.