چالش‌های زنان در رانندگی دوچرخه و موتورسیکلت در حقوق ایران

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه حقوق عمومی و بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22054/qjpl.2026.88359.3151
چکیده

حق انتخاب وسیله نقلیه و رانندگی با آن به‌عنوان یکی از حق‌های منشعب از حق بر آزادی رفت و آمد و از نسل اول حقوق بشر است؛ ازجمله آزادی‌هایی که به واسطه تحولات پیدایش و توسعه وسایل نقلیه در عرصه شیوه تردد پدید آمد. این پژوهش در پاسخ به پرسش «محدودیت­های قانونی در خصوص بهره‌مندی زنان از حق انتخاب وسیله نقلیه و رانندگی با آن در حقوق ایران»، جایگاه حق مزبور را در حقوق ایران مورد بررسی قرار داده و به این نتیجه دست یافته که از مفاد قانون اساسی برمی‌آید که حق رانندگی برای زنان در دوچرخه و موتورسیکلت مورد تضمین قرار گرفته و در هیچ­یک از قوانین و مقررات موضوعه، ممنوعیتی در خصوص رانندگی زنان با انواع وسایل نقلیه وجود ندارد. لیکن تبصره ماده 20 قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب 1389 که «صدور گواهینامه رانندگی موتورسیکلت برای مردان» را بر عهده فراجا گذاشته و فقدان مقررات مصرح در حوزه دوچرخه‌سواری و برداشت‌های متعارض از مفاد مزبور؛ باعث شده تا در عمل، زنان در بهره‌مندی از این حق با محدودیت‌های تبعیض‌آمیزی مواجه شوند و امکان استفاده از دوچرخه و موتورسیکلت را به‌عنوان راکب در سطح معابر عمومی نداشته باشند.