رابطه بین کنترل داخلی و بهره‌وری در حضور عدم اطمینان محیطی

نویسندگان

1 گروه حسابداری، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

2 گروه حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.30479/jfak.2025.21494.3269
چکیده

هدف: بهره‌وری به‌عنوان یک فلسفه که بر استراتژی بهبود مبتنی است، مهم‌ترین هدف هر شرکت است به‌ گونه‌ای ‌که استفاده کارا و بهینه از منابع و امکانات مختلف مانند انرژی، نیروی کار، مواد، سرمایه و اطلاعات به عنوان رسالت مدیران و هدف اصلی هر شرکت به شمار می رود. از طرفی عدم اطمینان محیطی منجر به غیرقابل‌پیش‌بینی بودن ریسک‌ها و سودآوری شرکت در تجارت آینده می‌شود که بر کارایی عملیاتی تأثیر می‌گذارد. از این رو هدف این مطالعه بررسی رابطه بین کنترل داخلی و بهره‌وری در حضور عدم اطمینان محیطی است.روش: نمونه پژوهش شامل 136 شرکت است که با استفاده از روش نمونه گیری حذف سیستماتیک انتخاب‌ شدند و در دوره‌ زمانی 10 ساله بین سال‌های 1392 تا 1401 مورد بررسی قرار گرفتند. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش داده‌های ترکیبی و با رویکرد پنل دیتا و با استفاده از نرم‌افزار ایویوز و ابزار قدرتمند استاندارد در آزمون فرضیه‌ها صورت پذیرفته است.یافته‌ها: یافته‌های حاصل از آزمون فرضیه‌های پژوهش نشان داد که کنترل داخلی رابطه مستقیم و معناداری با بهره‌وری کل شرکت دارد. همچنین، عدم اطمینان محیطی بر رابطه میان کنترل داخلی و بهره وری کل شرکت تأثیرگذار است. تعامل عدم اطمینان محیطی با کنترل داخلی، تأثیر معکوس بر بهره‌وری کل شرکت داشته و با ورود عدم اطمینان محیطی بر این رابطه بهره‌وری کل شرکت کاهش یافته و ضریب مثبت به منفی تغییر می‌کند.نتیجه‌گیری: نتایج حاصل‌شده نشان داد که با افزایش کیفیت کنترل داخلی، بهره‌وری کل شرکت نیز افزایش می‌یابد، درواقع زمانی که برنامه های کنترل داخلی در شرکت با نظم، نظارت و هدایت‌شده انجام پذیرد و کلیه سیستم های تولید و خدمات بر اساس برنامه های از قبل تعیین‌شده در مسیر خود حرکت نمایند، مطمئناً حداکثر بهره‌وری با ایجاد نسبت مناسب بین ورودی و خروجی های شرکت به دست خواهد آمد.دانش افزایی: یافته های پژوهش، دیدگاه های جدیدی را برای مدیران فراهم کرده و به بهبود کیفیت تصمیم گیری های استراتژیک در جهت بهبود بهره وری در شرکت ها کمک می کند.