ارایه الگوی رئالیسم انتقادی اخلاق و فرهنگ حسابداری با تاکید بر نقش تئوری نمایندگی
نویسندگان
1 استادیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
2 دانشجوی دکتری حسابداری، گروه حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
3 دانشیار مالی، دانشگاه پیام نور، رشت، ایران.
doi
10.30479/jfak.2025.20658.3223چکیده
هدف: ارایه الگویی از رئالیسم انتقادی اخلاق و فرهنگ حسابداری با تاکید بر نقش تئوری نمایندگی انجام شد. روش: این مطالعه از نظر هدف از نوع بنیادی و از لحاظ ماهیت اکتشافی به دو طریق کیفی و کمی انجام پذیرفت. در بخش کیفی بر اساس روش گرند تئوری به جمع آوری داده ها با نظر خبرگان از طریق مصاحبه عمیق و نیمه ساختار یافته غیر احتمالی و هدفمند، بصورت گلوله برفی اقدام و مقوله های بدست آمده به روش اشتروادوس و کوربین کد گذاری شدند. در بخش کمی با استفاده از پرسشنامه از طریق طیف لیکرت 7 گانه اقدام و در بخش تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی و آماره T مورد سنجش قرار گرفت. یافتهها: یافته ها نهایی در قالب 6 سازه و 19 مولفه تدوین و ارایه گردید. نتیجهگیری: الگوی نهایی این تحقیق در قالب شرایط علی(عوامل فردی، عوامل درون سازمانی،عوامل برون سازمانی، منافع تصمیم گیری حسابداران و چارچوبهای اخلاقی و فرهنگی)، شرایط زمینه ای (استانداردهای پذیرفته شده حسابداری، اخلاق و فرهنگ حسابداری، بسترهای سازمانی و بسترهای جامعه)، شرایط مداخله گر (سطح نمایندگی، سطح رفتار اخلاقی و چالش ها)، عوامل محوری (تفکر انتقادی)، راهبردها (بازنگری سیاست های اخلاقی، راهکارهای سازمانی و آموزشی و ترویج فرهنگ و اخلاق حسابداری) و پیامدها (پیامدهای اخلاقی و فرهنگی، پیامدهای عمومی و ارزش آفرینی) ارایه شد. دانشافزایی: استفاده از ایده های واقع گرایانه انتقادی می تواند در ارائه رویکرد ها نوین حسابداری و مقایسه با رویکرد های اثباتی و تدوین استاندارد ها، قوانین مالی و حسابداری ، مثمر ثمر باشد.
