فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری با مأموریت بهبود بهره‌وری آب و حفظ امنیت غذایی در حال اجرا است. این مطالعه به دنبال معرفی پتانسیل‌های نهادی تعاونی‌های تولید روستایی در راستای تقویت طرح مذکور بود. روش‌شناسی/رهیافت: این تحقیق با پاردایم ترکیبی انجام شد. ساختار اجرایی طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری و ظرفیت نهادی طرح با تحلیل محتوای کیفی بررسی قرار گرفت شد. همچنین، عملکرد طرح در دشت جیرفت با استفاده از پیمایش انجام شد که جامعه آماری ۳۰۶۳۳ کشاورز بود و حجم نمونه مورد بررسی 217 برآورد شد.یافته‌ها و نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد که در طرح توسعه سامانه‌های نوین آبیاری صرفاً به بخش دولتی و خصوصی در لایه تصمیم‌سازی و کشاورز در لایه اجرایی توجه داشته است و بخش تعاونی که پتانسیل قابل توجهی برای اثرگذاری بر عملکرد طرح دارد، مغفول مانده است. همچنین، در زیست‌بوم کنونی طرح، فرآیند انتقال فناوری از یک الگوی خطی یکطرفه از متخصص به جامعه کشاورزی پیروی می‌کند که نتیجه آن، ناپایداری در استفاده از فناوری‌های ترویج شده است (شواهدی از پایلوت مورد مطالعه). نتایج نشان داد که تعاونی‌های تولید روستایی از منظر سیاسی- اقتصادی قابلیت ورود مؤثر در زیست‌بوم فناوری طرح را دارند. این مطالعه بر لزوم بازنگری در زیست‌بوم فناوری طرح‌های آبیاری با توجه به نقش مغفول تعاونی‌های تولید روستایی تأکید دارد.اصالت/نوآوری: نوآوری این پژوهش در به‌کارگیری چارچوب زیست‌بوم فناوری در تحلیل نهادی طرح‌های نوین آبیاری و تلفیق آن با رویکرد ترکیبی است.