استراتژی های رابطه مداری در بازار حسابرسی ایران: تحلیل کیفی و کمّی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایران

2 استادیار گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

3 استادیار گروه حسابداری، دانشکده علوم مالی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

4 استادیار گروه حسابداری، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران.

doi
10.30479/jfak.2023.18292.3061
چکیده

هدف: این مطالعه به بررسی استراتژی‌های رابطه‌‍مداری در بازار حسابرسی ایران می‌پردازد و اشکال مختلف استراتژی‌های مورداستفاده مؤسسات حسابرسی برای ایجاد و حفظ روابط با مشتریان را شناسایی می‌کند.روش: با استفاده از رویکردهای کمّی و کیفی، مصاحبه‌های عمیق و نیمه ساختاریافته با شرکای حسابرسی انجام شد و پرسشنامه‌ای برای جمع‌آوری داده‌های کمّی طراحی شد.یافته‌ها: یافته‌های کیفی نشان از ساختار روابط مطلوبیت‍طلبانه با رویکرد اجتماعی و روابط منفعت‍طلبانه با رویکرد اقتصادی و سیاسی در بازار حسابرسی ایران دارد. به‌علاوه، مؤسسات بزرگ و قدیمی نسبت به مؤسسات کوچک و جوان در برقراری ارتباط، متفاوت عمل می‌نمایند. رویکرد کمّی شامل تحلیل عاملی بود که روایی و پایایی مدل معرفی‌شده را تائید کرد و آزمون داده‌ها نشان داد که تنها نیمی از راهبردهای رابطه‌ مداری شناسایی‌شده در رویکرد کیفی به‌عنوان اشکال رایج رابطه مداری در بازار حسابرسی ایران تأیید شدند.نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد مؤسسات حسابرسی برای کاهش تهدیدات ناشی از مسائل اقتصادی، به‌گونه‌ای اجتناب‌ناپذیر، از رابطه مداری به‌عنوان راهبرد کسب‌وکار استفاده می‌نمایند.دانش‌افزائی: این پژوهش به‌عنوان یک تلاش اولیه، تصویری جامع و شفاف از استراتژی‌های رابطه مداری و طبقه‌بندی آن‌ها به اشکال مختلف و نیز رواج آن‌ها در بازار حسابرسی ایران ارائه می‌کند.