واکاوی نمادهایی از دین‌های ایرانی پیش از اسلام در اشعار محمدرضا شفیعی کدکنی(م.سرشک)

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم آباد

2 استادیارگروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم آباد

3 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم آباد، خرم آباد، ایران

doi
10.30479/irpli.2025.21454.1245
چکیده

پژوهش حاضر با هدف واکاوی نمادهایی از دین‌های ایرانی پیش از اسلام در اشعار محمدرضا شفیعی کدکنی (م.سرشک) انجام گرفت. سمبل و سمبل‌پردازی یکی از مهم‌ترین شگردهای بیان م. سرشک است. بر این اساس در مطالعه‌ی حاضر، با بیانی مختصر درباره‌ی چیستی سمبل، بحث اصلی خود را درباره‌ی نمادهایی از دین‌های ایرانی در شعر شفیعی کدکنی، مورد بررسی قرار داده‌ شد. با بررسی آن‌ها به این نتایج دست یافته‌ایم که در دفتر دوم شفیعی به دین‌های ایران پیش از اسلام توجه و علاقه نشان می‌دهد. لذا در این دفتر علاوه بر لحن حماسی و پرشکوه اخوان، با مضامین فکری او همچون زرتشت، آتشکده و... برمی‌خوریم. با تمام این تفاسیر در مجموع می‌توان گفت که با وجود احترام فراوانی که م. سرشک برای شاعران گذشته قایل بوده است و با وجود تأثیر فروان از آنان، زبان نمادین شفیعی وامدار شاعران گذشته نیست. نوع نگاه را ممکن است از آن‌ها تقلید کند اما در زبان شعری بسیار علمی و دقیق است. شعرش را می‌خواهد فرامکانی و فرازمانی کند از این‌رو اسیر جریان‌ها و گروه‌های خاصِ شعری نمی‌شود و در سرایش اشعار خود بیشتر تابع قانون و نظام فکری منطبق بر آرمان‌ها و باورهای دینی- ملی خود است. وی در سروده‌هایش همواره در پی ساختن جامعه‌ای آرمانی و اعتدال‌گراست؛ بنابراین از نمادهای ساخته و پرداخته‌ی ذهن خود که منطبق با همین آمال و آرمان و آرزوهاست استفاده می‌کند.