چالشهای ناشی از تأمین مالی هزینههای رسیدگی قضایی توسط ثالث برای تأمینشونده، تأمین-کننده (ثالث) و طرف مقابل دعوا
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری حقوق نفت و گاز، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی (نویسنده مسئول)
2 دانشیار دانشکده حقوق، دانشکاه شهید بهشتی
doi
10.29252/jlr.2022.225636.2090چکیده
افزایش هزینههای دادخواهی مشتمل بر هزینههای دادگاه، حقالوکاله وکلا، حقالزحمه کارشناسان و ... دسترسی به دادگاه و عدالت را برای شماری از اشخاص با چالش روبهرو میسازد. از همینرو، خواهانهای بالقوه بهمنظور تأمین این هزینهها، به ابزارهای موجود از جمله تأمین مالی هزینههای دادخواهی توسط ثالث (تماث) روی میآورند. در «تماث»، ثالث یا همان تأمینکننده که از طرفین دعوا نیست، تأمین هزینههای دادخواهی یک طرف دعوا را در برابر سهمی از وصولیهای ناشی از حکم دادگاه یا سازش برعهده میگیرد. در کنار اینکه این روش میتواند نیاز برخی اشخاص برای تأمین هزینههای دادخواهی را برآورده نماید، اما با توجه به نوپا بودن آن و حساسیت سیستم قضایی، چالشهای عمدهای را با خود به همراه دارد. این چالشها ابعاد مختلفی داشته، سیستم قضایی و نیز کنشگران تأمین مالی دادخواهی از جمله تأمینکننده، تأمینشونده (خواهان) و طرف مقابل دعوا (خوانده) را درگیر مینماید. از جمله میتوان به تحمیل نرخ بازگشت بالا بر تأمینشونده، تأمین مالی دعاوی واهی، خروج کنترل دعوا از ید تأمینشونده، مشکلات پیرامون موضوع ابراز، نقض تعهد محرمانگی و عدم کفایت سرمایه اشاره نمود. ج.ا.ایران نیز مستثنی از این چالشها نیست، مجاز بودن تأمین مالی هزینههای دادخواهی درفقدان نهادهای ناظر و مقررات حاکم، علاوه بر ایجاد چالشهای اساسی فوق برای تأمینشونده و طرف مقابل دعوا، میتواند منجر به افزایش معضلات سیستم قضایی شود.