خوانشی روانکاونه از کتاب 365 قصه برای شبهای سال با تکیه بر آرای آبراهام مزلو
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گنبد کاووس
2 دانشیار گروه ادبیات فارسی دانشگاه گنبد کاووس
3 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی گنبدکاووس
doi
10.30479/irpli.2025.21345.1230چکیده
یکی از مهمترین و مؤثرترین روشهای بسترسازی در جهت سیر صعودی و خودشکوفایی در کودکان، استفاده از کتابهای قصه و داستان است. جستار حاضر، در پی آن است تا با نگاهی توصیفی – تحلیلی و استفاده از رویکردی میان-رشتهای، کتاب 365 قصه برای شبهای سال را از دریچهی هرم آبراهام مزلو مورد بررسی قرار دهد و برای پرسشهایی از قبیل اینکه: آیا داستانها و قصههای موجود در کتاب 365 قصه برای شبهای سال، میتواند در ارتقای شخصیت کودکان مفید باشد؟ و نمودهای گوناگون نیازیهای چهارگانه هرم مزلو، که مقدمهای برای رسیدن به خودشکوفایی است، به چه شکلهایی در این کتاب جلوهگر شدهاند، پاسخی بیابد. بر اساس یافتههای پژوهش: بیشترین بسامد نیازهای فیزیولوژیک با مصداقهایی مثل نیاز به خوراک و نیاز به خواب، نیازهای ایمنی با مصداقهای چون: حمایت والدین، نظم، مقابله با ترس؛ نیاز به عشق و تعلق خاطر با مصداقهایی چون مورد پذیرش گروه بودن، کمک کردن و نوعدوستی، دوست داشتن و دوست داشته شدن؛ و در نهایت نیاز به احترام و عزت نفس با مصداقهایی چون: احترام به خود و عزت نفس، مورد احترام واقع شدن در داستانهای این کتاب نمود یافته است که میتوان امید داشت کودکان با آشنایی با این نیازها و فراتر رفتن از آنها، به سمت دستیابی به شخصیتی خودشکوفا پیش بروند. همچنین زبان و فضای کودکانه سبب شده است تا این بسترسازی به صورت طبیعیتر جلوهگر نماید و کودکان ضمن همذاتپنداری بتوانند ارتباط هر چه بیشتر با تعالیم کتاب برقرار کنند.