فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

«حسین‌قلی»، قهرمانِ «قصۀ مردی که لب نداشت» -سرودۀ احمد شاملو- انسانی است که در جست‌وجوی حقیقت شادی، سفر دور و درازی را تجربه می‌کند. در این مسیر، با عوامل بیرونیِ خیرخواه و اندرزگو مواجه می‌شود که همگی می‌کوشند تا به او تفهیم کنند که شادی واقعی با مظاهر بیرونی آن که بر لب پدیدار می‌شود، تفاوت دارد. شاملو آگاهانه و بسیار هوشمندانه بر یکی از بزرگ‌ترین معضلات انسان امروزی انگشت نهاده است: کمبود نشاط و نداشتن انگیزه و راه‌حلی برای شاد بودن و شاد زیستن! در این مقاله، با بهره‌گیری از الگوی ABC الیس- سلیگمن که از الگوهای شادی‌آفرین در روان‌شناسی مثبت‌گرا است، رفتار شخصیت اصلی روایت و عناصر پیرامونی اثرگذار، مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. با توجه به قرابت‌های سفر قهرمان قصه با سلوک عارفانه، رمزگشایی‌های عرفانی به‌عنوان یکی از اضلاع قرائت در تحلیل این منظومه، مورد توجه بوده است. دستاورد پژوهش حاکی از آن است که مدل ABC با کنش‌های روان‌شناختی «حسین‌قلی» از زمان احساس افسردگی تا رسیدن به شادکامی، تطابق دارد؛ ضمن اینکه استقراء برخی از مراحل الگوی سفر قهرمان در همپوشانی با الگوی ABC، ایضاح و تحلیل دقیق‌تر رفتارهای او را میسر نموده است.