ارزیابی فرهنگ تعاون در تعاونی‌های تولید روستایی فعال و غیرفعال با رویکرد اسلامی (مطالعه موردی شهرستان همدان)

نویسندگان

1 دانشگاه بو علی سینا

2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه بو علی سینا، همدان، ایران

3 دانشگاه بوعلی سینا

doi
10.22034/ajcoop.2025.392058.1829
چکیده

زمینه و هدف: تمرکز بر فرهنگ یکی از موضوعات مهم در بحث توسعه جوامع به حساب می‌آید. از طرفی مکتب اسلام دارای ظرفیت فرهنگی عظیم برای ایجاد انگیزش در انسان می‌باشد. هدف اصلی این تحقیق ارزیابی فرهنگ تعاون، در تعاونی‌های تولید روستایی فعال و غیرفعال با رویکرد اسلامی می باشد.روش‌شناسی/رهیافت: پژوهش پیمایشی حاضر از نوع تحقیقات توصیفی می‌باشد. جامعه آماری تحقیق شامل 1755 نفر اعضاء تعاونی‌های فعال و120 نفر اعضاء تعاونی غیرفعال بودند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه بود که روایی آن توسط متخصصین تأیید شد. پایایی پرسشنامه با استفاده از محاسبه آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفت که مقدار کلی آن 84/0 بدست آمد. داده‌های بدست آمده با استفاده از نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که مؤلفه‌های فرهنگ اسلامی تعاونی در تعاونی‌های فعال (با میانگین تجمعی 40/3) و غیرفعال (با میانگین تجمعی 42/2) با اطمینان 99 درصد تفاوت معناداری دارد؛ به‌طوری‌که این مولفه‌ها در تعاونی‌های فعال بیشتر از تعاونی‌های غیرفعال تبیین شدند. همچنین مولفه‌های فرهنگ کار و تولید، مشارکت در تصمیم‌گیری، و اعتمادسازی بیشترین تفاوت را بین دو نوع تعاونی‌ها نشان دادند. پیشنهاد می‌شود «نهادینه‌سازی و درونی شدن فرهنگ» به عنوان اقدامی کلی و اساسی برای شکل‌دهی و تثبیت ارزش‌ها در هر دو تعاونی‌ها در اولویت قرار بگیرد.اصالت/نوآوری: این پژوهش با تمرکز بر فرهنگ اسلامی تعاونیهای تولید روستایی انجام شده است و تاکنون کمتر مطالعه ای در این زمینه گزارش شده است. این پژوهش می تواند چارچوب مفیدی در زمینه اهتمام اعضای تعاونیها به مؤلفه‌های ارزشی آن ارائه کند.