فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در کنار شکل دادن به اصل همکاری به ویژه از طریق قراردادهای مشترک بین کشورهای همجوار دریای خزر، اصل احتیاط به‌عنوان یکی از اصول مهم در حفاظت از محیط زیست دریای خزر می‌تواند راهگشا باشد. با تکیه بر اصل احتیاط و بهترین شواهد علمی موجود، می‌توان محیط زیست دریای خزر را حفظ و از آن به صورت منطقی استفاده نمود. لذا این پرسش مطرح می‌گردد که چه موانعی برای اعمال اصل احتیاط در حفاظت از محیط زیست دریای خزر وجود دارد؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی به این نتیجه رسیده است که اصل مزبور به‌عنوان یک اصل، دارای منطق است و حفاظت از محیط زیست دریای خزر در چهارچوب اصل احتیاط و توجه معقول به آثار زیان‌بار ناشی از عدم رعایت این اصل، هر چند نقش مؤثری در حفاظت از این حوزۀ آبی دارد، اما در عمل، به ویژه در سیاست و حقوق بسیار مبهم است و نمی‌تواند به وعده‌های خود جامۀ عمل بپوشاند و به دلیل برداشت‌های متفاوت از اصل احتیاط، عدم رسوخ در قانون‌گذاری‌های داخلی کشورهای حاشیه خزر و شدت خطر یا حتی وجود خطر و پرهزینه بودن اعمال این اصل و همچنین عدم وجود یک سازوکار نظارتی و نظام مسئولیتی کارآمد نتوانسته است به رسالت خود که همانا حفاظت از این حوزۀ آبی است، کمک نماید و لذا، دستخوش برداشت‌های متفاوت و اختیارات کشورها قرار می‌گیرد.