فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرهنگ، سنتها و آداب و رسوم اقوام در طول تاریخ در ادبیات آنان بازتاب یافته است و هنرمندان، از جمله شاعران و نویسندگان در خلال خلق آثار هنری، همواره منعکس‌کننده این آداب و رسوم بوده‌اند. نگاه به مقولة فرهنگی-مذهبی ازدواج و واکاوی بایدها و نبایدها و سنتهای مربوط به آن، از جمله موضوعاتی است که در شعر بعضی از شاعران دیده می-شود؛ از آن جمله حاذقه هروی، شاعر معاصر افغانستانی است. در دیوان اشعار حاذقه هروی، بسیاری از موضوعات فرهنگی و تحولات اجتماعی اوایل قرن چهاردهم شمسی سرزمین افغانستان امکان بروز یافته‌اند و شاعر با نگاهی پیشرو در مورد این مفاهیم اظهارنظر کرده است. در این مقاله که پژوهشی نظری است و داده‌های آن با شیوة کتابخانه‌ای جمع-آوری شده، با تکیه بر روش تحلیلی-توصیفی به بررسی مسائل مربوط به مقولۀ ازدواج در شعر حاذقه پرداخته شده است. نهاد خانواده یکی از اساسی‌ترین هسته‌های جامعۀ بشری به شمار می‌رود و ازدواج جایگاه ویژه‌ای در تشکیل این هستۀ اساسی دارد. حاذقه ضمن تاکید بر این موضوع، با تحلیل مشاهدات خود از ازدواجهای موفق و ناموفق، آگاهانه وارد شدن به این مرحله و دقت در انتخاب همسر مناسب را لازمۀ داشتن یک زندگی موفق می‌داند. وی همچنین معیار‌های انتخاب همسر را همسطح بودن تحصیلی زوجین، همسطح بودن سنی زوجین، عفت و پاکدامنی، وجود علاقه و محبت میان زوجین و داشتن صفات پسندیده برشمرده است. از دیگر موضوعات مهمی که حاذقه در این حیطه به آن‌ها پرداخته است، موضوع ازدواج اجباری، ازدواج دختران قبل از سن بلوغ و چند همسری در مردان افغانستان است.