ارائه مدلی برای اندازه‌گیری جایگاه اجتماعی حرفه حسابرسی در ایران: مطالعه مرور نظام‌مند

نویسندگان

1 دکتری حسابداری، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استاد گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 استاد گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.30479/jfak.2023.17979.3055
چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر، مروری بر پژوهش‌های حوزه جایگاه اجتماعی حرفه حسابرسی و ارائه الگویی برای سنجش جایگاه اجتماعی حرفه حسابرسی در ایران است. روش: این پژوهش با روش مرور نظام‌مند و با استفاده از فلوچارت پریزما انجام شده است. در جستجوی نظام‌مند از پایگاه‌های داده پروکوئست، اسکوپوس، گوگل اسکالر، اسپرینگر، امرالد، ساینس دایرکت، مگیران، نورمگز، سیویلیکا، پرتال جامع علوم‌انسانی، پایگاه علمی جهاد دانشگاهی، سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه علامه طباطبایی و کتابخانه ملی در بازه زمانی 1380 الی 1401 (برای مقالات فارسی) و 1990 الی 2022 (برای مقالات انگلیسی) استفاده‌شده است. همچنین به‌منظور سنجش اعتبار الگوی ارائه شده، با استفاده از پرسش‌نامه محقق ساخته‌ای که روایی و پایایی آن تأیید شده، نظرات 116 نفر از خبرگان در سال 1401 دریافت و تجزیه‌وتحلیل گردید. نتایج به‎دست‎آمده بیانگر تأیید تمام اجزای اصلی مدل کیفی تدوین‎شده است. یافته‌ها: در مجموع از 6670 مطالعه، 62 مقاله وارد مرحله شمولیت مرور نظام‌مند شدند و نهایتاً در قالب ماتریس مفاهیم، مفاهیمی چون منابع اقتصادی، پشتیبانی اجتماعی، تحصیلات، ابعاد منزلت شغلی، ابعاد هویت حرفه‌ای و استقلال برای جایگاه اجتماعی حرفه حسابرسی در ایران شناسایی شدند. نتیجه‌گیری: جایگاه اجتماعی حرفه حسابرسی متأثر از ابعاد منزلت حرفه‌ای و ابعاد قشربندی اجتماعی است که برای اندازه‌گیری این جایگاه می‌توان از شاخص‌هایی متنوعی چون پرسشنامه کیفیت زندگی والتون، پرسشنامه رضایت شغلی و سرانه درآمد مؤسسات حسابرسی استفاده کرد که در قالب یک الگو در پژوهش حاضر ارائه شده است. دانش‌افزایی: با توجه به اینکه تاکنون پژوهشی برای اندازه‌گیری جایگاه اجتماعی حرفه حسابرسی در ایران انجام  نشده است، الگوی حاضر  به درک تصمیم‌گیرندگان سازمان و مؤسسات حسابرسی کمک می‌کند تا به جایگاه اجتماعی حرفه حسابرسی توجه ویژه کنند و در راستای بهبود این جایگاه از این مطالعه بهره ببرند.