بررسی جامعه‌شناختیِ مصرف ادبیات در هرات از 1390 تا 1400

نویسندگان

1 دانش‌جوی دکتریِ زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانش‌یار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.30479/irpli.2025.21116.1214
چکیده

هرات، یکی از شهرهای مهم فرهنگی افغانستان، همواره نقشی مؤثر در تولید، توزیع و مصرف ادبیات داشته است. این پژوهش با هدف بررسی وضعیت مصرف ادبیات در هرات طی سال‌های 1390 تا 1400 و با بهره‌گیری از رویکرد روبر اسکارپیت، به تحلیل یکی از ابعاد اصلی این رویکرد، یعنی مصرف ادبی پرداخته است. روش تحقیق به‌کاررفته توصیفی- تحلیلی است و داده‌ها از طریق روش‌های میدانی و کتاب‌خانه‌‌‌ای جمع‌آوری شده‌اند. ابزار اصلی گردآوری اطلاعات، پرسش‌نامة محقق‌ساخت بود، که باتوجه به جدول مورگان، بین 384 نفر با حداقل تحصیلات دیپلم توزیع شد. نتایج نشان می‌دهند که: مصرف ادبیات در هرات در این دهه با رشد اندکی مواجه بوده است، اما هم‌چنان فاصلة زیادی با معیارهای جهانی دارد. این مسأله عمدتاً ناشی از عدم درک دقیق شاعران، نویسندگان و انجمن‌های ادبی از ذائقة مخاطبان و نبود تلاش‌های مؤثر در جهت تربیت این ذائقه است. پژوهش حاضر با ارائة راه‌کارهایی برای بهبود وضعیت مصرف ادبیات در هرات، می‌تواند به تولیدکنند‌گان و توزیع‌کنند‌گان ادبیات در این شهر را کمک کند.

کلیدواژه‌ها