بررسی انطباق محتوای کتاب‌های فارسی دوره اول متوسطه با اصول حاکم بر برنامۀ درسی زبان و ادبیات فارسی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 استادیار، گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

doi
10.30479/irpli.2025.20789.1176
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی انطباق محتوای کتاب‌ های فارسی دوره اول متوسطه با اصول حاکم بر برنامه درسی زبان و ادبیات فارسی است. در این پژوهش از روش تحلیل محتوا استفاده شده است. جامعه آماری شامل کتاب‌ های درسی فارسی دوره اول متوسطه است که در این کتاب‏ ها واحدهای مورد بررسی شامل متن کتاب‏ ها، اشعار، تصاویر، فعالیت‎ ها، تمرین ها و خودآزمایی‏ ها می ‏باشد. در کتاب هفتم، 33 واحد، در کتاب هشتم، 34 واحد و در کتاب نهم، 35 واحد مورد بررسی قرار گرفت. در بخش کیفی به منظور تحلیل داده ‏ها از روش کدگذاری و در بخش کمی از فراوانی و درصد استفاده شده است. نتایج یافته ها نشان داد در محتوای کتاب های درسی ادبیات فارسی هر سه پایه در مجموع، میزان توجه به 1 اصل، بسیارمطلوب؛ 13 اصل، مطلوب؛ 28 اصل، خوب؛ 11 اصل، متوسط و 16 اصل، ضعیف است. بیشترین انطباق محتوای کتاب ‏های فارسی با اصل توجه به مبانی فرهنگی و آموزه ‏های تربیتی؛ و کمترین انطباق با اصل استفاده از ادبیات دیگر ملل در کنار ادبیات فارسی همسو با رویکرد فرهنگی تربیتی بود؛ بنابراین پیشنهاد می ‏شود مؤلفان در بازنگری کتاب های درسی به اصولی با کمترین میزان انطباق، توجه بیشتری داشته باشند و معلمان نیز در طراحی تدریس خود به این اصول، توجه نمایند.

کلیدواژه‌ها