بازیابی رمزگان هویت و معاشرت در رمان پرندۀ من فریبا وفی با رویکرد نشانه‌شناسی پی‌یر گیرو

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زنجان

2 * دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

3 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

4 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.

doi
10.30479/irpli.2025.20822.1182
چکیده

پی‌یر گیرو نشانه‌های اجتماعی را در دو حوزۀ اصلی هویت و آداب معاشرت قابل بررسی و تحلیل می‌داند. رمان پرندۀ من، رمانی اجتماعی است که امکان وسیعی را برای معنایابی از طریق نشانه‌های اجتماعی دارا می‌باشد. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای می‌کوشد با تکیه بر نظریۀ پی‌پر گیرو و با رویکرد نشانه‌شناسی اجتماعی نوع و چگونگی نمود نشانه‌های اجتماعی موجود در فضای رمان پرندۀ من را به عنوان یک رمان اجتماعی، تحلیل و بررسی کند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که وفی در این رمان نویسنده‌ای است که با بهره‌گیری از نشانه‌های فراوان، دغدغۀ مسائل اجتماعی به ویژه دغدغۀ مشکلات و رنج‌های زنانی را دارد که در بند بحران هویت و نیز فضای مردسالار گرفتار شده‌اند. او با بهره‌گیری چشمگیر از نشانه‌هایی که مربوط به حرکات است و هم‌چنین نشانه‌هایی که معرف شاکلۀ شخصیت‌ها و مشخصۀ رفتار آن‌ها است سعی در بازتاب دغدغه‌های زنان در اجتماع داشته است و از این رهگذر به بازنمایی و القای مفهوم بحران هویت پرداخته است. نویسنده با بهره‌گیری از روش‌های گوناگون اطوارپژوهی و ارتباط غیر کلامی چون لحن، پوشاک و... سعی در ایجاد بستری برای بازتاب مفهوم سرگشتگی هویت داشته است و هم‌چنین با استفاده از رمزگان‌های هویتی به‌ویژه بی‌نام بودن راوی و تداعی مکان‌های گذشته، این امر را تقویت کرده است