تحلیل فهم نهادی و تبیین جایگاه حکمرانی محلی آب در اسنادبالادستی

نویسندگان

1 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی،دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه ترویج واموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی،دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

4 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی،دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22034/ajcoop.2025.437784.1889
چکیده

زمینه و هدف: در هر کشور، آیندۀ منابع آب بر مبنای اسناد بالادستی که مهم‌ترین رکن و نهاد حکمرانی هستند، ترسیم می‌شود. بنابراین، توجه به این اسناد در راستای ترسیم رویه‌های عملیاتی آتی در حوزه‌های مختلف به ویژه منابع طبیعی امری ضروری به شمار می‌رود. در این راستا، پژوهش حاضر درصدد بررسی و تحلیل فهم نهادی و تبیین جایگاه حکمرانی محلی آب در اسناد بالادستی در ایران می‌باشد.روش‌شناسی/رهیافت: این مطالعه با رویکردی کیفی و بر مبنای روش تحلیل محتوا انجام شد. در این مطالعه اسناد بالادستی به‌طور هدفمند انتخاب شدند. فرآیند تحلیل داده‌ها بر مبنای کدگذاری باز، تشکیل خرده‌مقولات و مقولات نهایی دنبال شد. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتایح نشان داد در سه مقوله اصلی حکمرانی محلی آب، به‌ترتیب بالاترین میزان فراوانی مربوط به مقوله کارایی و بهره‌وری، سپس اثربخشی و کمترین آن مربوط به اعتماد و مشارکت بوده است. به عبارت دیگر، سطح حکمرانی محلی در اسناد بالادستی از منظر شاخص‌های حکمرانی نظیر مشارکت، اعتماد، شفافیت و پاسخگویی در سطح پایینی قرار دارد. اصالت/نوآوری:. در مطالعات پیشین عمدتاً بر جنبه‌های کلان حکمرانی آب تمرکز شده است؛ اما با عنایت به این که موضوع آب یک مقوله چندسطحی و آب اساساً مقوله‌ای محلی است. در این پژوهش، فهم نهادی آب در پایین‌ترین سطح حکمرانی مورد توجه قرار گرفته است و با تمرکز بر اسناد بالادستی جایگاه آن مورد واکاوی قرار گرفت. به عبارت دیگر، مطالعه حاضر بر موضوعات نرم‌افزاری و غیرسازه‌ای آب در سطح حوضه آبریز تمرکز دارد که می‌تواند چارچوب مفیدی برای حکمرانی محلی آب فراهم نماید.