فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شیرازی قدیم گونه‌ای زبانی است که از قرن پنجم تا حدود قرن یازدهم در متون متنوعی از جمله آثار شیخ روزبهان بقلی، سعدی، شمس پُس ناصر، حافظ، خطیب شفعوی، بسحاق اطعمه و شاه داعی شیرازی دیده می‌شود. این گونۀ زبانی در گذر از ایرانی میانه در حوزه‌های زبانی مختلف دستخوش تحول شده‌است که بررسی آواشناختی آن موضوع مقالۀ حاضر است. نگارندگان در این نوشتار ویژگی‌های آوایی شیرازی قدیم را با فارسی میانه تطبیق داده‌اند. بدین منظور نخست همخوان‌ها و واکه‌های فارسی میانه و شیرازی در جدول‌هایی جداگانه و مشابه توصیف شده و سپس دربارۀ آواهای متفاوت نکاتی بیان شده‌است. در ادامه الگوهای هجایی و محدودیت‌های واج‌آرایی فارسی میانه و شیرازی قدیم بررسی گردیده و در نهایت به مهم‌ترین تحولات آوایی در گذر از فارسی میانه به شیرازی و همچنین مهم‌ترین فرایندهای آوایی شیرازی قدیم در آثار شاه داعی شیرازی اشاره شده‌است. هر فرایند یا تحول آوایی با مثال‌هایی از شاه داعی و متون شیرازی دیگر همراه است.