بررسی چالش‌های پیش روی تشکل‌های آب‌بران شهرستان الشتر و راهکارهای برون رفت از آنها

نویسندگان

1 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران

2 دانشیار، دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان

3 دانش‌آموخته رشته توسعه روستایی، گروه مدیریت و توسعه کشاورزی،دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران

4 استاد گروه مدیریت و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران

doi
10.22034/ajcoop.2025.399255.1836
چکیده

زمینه و هدف: استمرار فعالیت و تثبیت تشکل‌های آب‌بران در گرو تحلیل چالش‌های و ارائه سازوکارهای مناسب برای برون رفت از این چالش‌ها است. از این رو، پژوهش حاضر تلاشی است در جهت تحلیل چالش‌های پیش‌روی تشکل‌های آب‌بران در شهرستان الشتر و ارائه سازوکارهای برون‌رفت از این چالش‌ها می‌باشد که می‌تواند گامی موثر در جهت بهبود وضعیت تشکل‌های آب‌بران در منطقه مورد مطالعه باشد. روش‌شناسی/ رهیافت: جامعه آماری این پژوهش کشاورزان فعال در تشکل‌های آب‌بران در شهرستان الشتر می‌‌باشد. حجم جامعه آماری این تحقیق 380 نفر بود که 191 نفر از آنان با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای به شیوه انتساب متناسب انتخاب شدند. در این مطالعه برای تحلیل داده‌ها از تکنیک تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتایج تحلیل عاملی چالش‌های پیش ‌روی تشکل‌های آب‌بران نشان داد که این تشکل‌ها با چالش‌های اجتماعی، اقتصادی، و فنی زیر‌ساختی روبرو هستند. علاوه بر این، نتایج تحلیل عاملی سازوکارهای برون‌رفت از چالش‌ها نیز نشان داد که پنج عامل زیرساختی و ایمنی، مشارکت و خودیاری محلی، فناوری، نظارتی و هماهنگی، اقتصادی و مالی به‌عنوان مهمترین سازوکارهای عملیاتی مطرح هستند. اصالت / نوآوری: در پژوهش‌های منتشر شده کمتر به این موضوع پرداخته شده، مطالعات پیشین با تمرکز بر عوامل موثر بر مشارکت در تشکل‌های آب‌بران متمرکز بوده‌اند؛ این در حالی است که مطالعه حاضر بر تمرکز ویژه بر چالش‌ها و راهکارهای در تشکل‌های آب‌بران را مورد واکاوی قرار داده و چارچوب مفیدی برای مدیریت شبکه آبیاری فراهم می‌کند. از این رو یافته-های این پژوهش سهم قابل توجهی در بهبود وضعیت تشکل‌های آب‌بران خواهد داشت.