چالش‌های تجزیه عراق: منافع امریکا و کشورهای همسایه (ایران، ترکیه و عربستان)

نویسندگان

1 دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه

2 دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه

3 دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه

doi
چکیده

با توجه به تحولات چند سال اخیر در عراق که منجر به منازعات قومی و مذهبی شده است، این پرسش مطرح می‌شود که آیا این وضعیت یکپارچگی سرزمینی عراق را با چالش‌های جدی مواجه خواهد کرد و احتمالاً باعث تجزیه سرزمینی عراق خواهد شد؟ بررسی مواضع گروه‌های داخلی عراق و منافع کشور امریکا و کشورهای همسایه عراق شامل ایران، عربستان و ترکیه نشانگر این امر است که در صورت تجزیه عراق نه تنها منافع کشورهای ذکرشده به خطر خواهد افتاد، بلکه پیامدهای مخاطره‌آمیز فراوانی در منطقه خواهد داشت؛ بنابراین، این بازیگران مانع تجزیه سرزمینی عراق خواهند شد. در این مقاله به نقش عوامل درونی و بازیگران بیرونی در صحنه سیاست و جامعه عراق پرداخته می‌شود و اثرگذاری هر یک از گروه‌های مذهبی و هویت‌های قومی در ساختار جامعه عراق و نقش و منافع دولت‌های تأثیرگذار بر سیاست و جامعه عراق مورد تجزیه‌وتحلیل قرار می‌گیرد. یافته‌های پژوهشی این مقاله نشان می‌دهد که تجزیه سرزمینی عراق، سناریویی قوی نیست و با عدم قطعیت فراوانی مواجه است، درحالی‌که سناریوی حفظ انسجام ملی و بقای تمامیت ارضی عراق با اهداف و منافع گروه‌های داخلی و دولت‌های خارجی سازگاری بیشتری دارد.