نقش تأخیر گزارش حسابرسی بر ارتباط بین نوسان‌پذیری سود و حق الزحمه حسابرسی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، ایران

2 دانشجوی دکتری پردیس حسابداری، دانشکده دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، ایران،

3 مربی گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه هرمزگان، ایران

doi
10.30479/jfak.2021.16439.2939
چکیده

 هدف: نوسان‌پذیری سود که نشان دهنده درجه نااطمینانی سود شرکت­ها است؛ یکی از عوامل مؤثر بر ریسک حسابرسی شناخته شده و مطابق پژوهش های انجام شده، در تعیین حق­الزحمه حسابرسی نقش مثبت دارد. هدف از این پژوهش پاسخ به این سؤال است که آیا حسابرسان صرف ریسکی را که به تلاش اضافی ارتباطی ندارد مورد مطالبه قرار می­دهند یا اینکه به دلیل تلاش بیشتر، خود را محق به دریافت حق­الزحمه  بالاتر می‌دانند و یا ترکیبی از هر دو عامل به صورت هم‌زمان در این قضیه دخالت داده می­شود.روش: پژوهش حاضر از نوع توصیفی– همبستگی، از منظر هدف کاربردی و با استفاده از رویکرد پس رویدادی انجام شده است. دوره زمانی از سال 1393تا 1397 است که پس از غربالگری انجام شده، جامعه محدود به 970 شرکت-سال شده است. در این مطالعه با استفاده از رویکرد برآورد هم‌زمان، به بررسی فرضیات رقیب ارتباط نوسان‌پذیری سود با تأخیر در گزارش حسابرسی از یکسو و نیز ارتباط آن با حق‌الزحمه حسابرسی از سوی دیگر پرداخته شده است.یافته­ها: یک رابطه مثبت معنادار بین نوسان‌پذیری سود و حق­الزحمه حسابرسی مشاهده شد؛ اما رابطه معناداری میان نوسان‌پذیری سود و تأخیر گزارش حسابرسی مشاهده نگردید. یافته­ها تنها نشان می­دهد که رابطه بین نوسان‌پذیری سود و حق­الزحمه حسابرسی در مواردی که گزارش حسابرسی با تأخیر صادر می­شود، شدیدتر است. همچنین شواهدی از وجود رابطه مثبت معنادار میان تأخیر گزارش حسابرسی و حق الزحمه حسابرسی به دست آمد.نتیجه‌گیری: حسابرسانی که گزارش حسابرسی را با صرف زمان بیشتر صادر می­کنند، بی آنکه لزوماً تأخیر در گزارش پاسخی به نوسان‌پذیری سود باشد، تنها صرف ریسک بیشتری مطالبه می­کنند.دانش افزایی: سهم این مطالعه در توسعه ادبیات موجود، تبیین تمایز میان حق‌الزحمه حسابرسی و تأخیر گزارش حسابرسی در انعکاس ریسک کلی حسابرسی و معرفی نوسان‌پذیری سود به عنوان نماینده درک حسابرس از خطر ذاتی است.