بررسی اثر شاخصهای دانشبنیان بر کارایی شرکتهای تعاونی تولیدی کشاورزی استان مازندران
نویسندگان
1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران. ایران
2 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران. ایران
doi
10.22034/ajcoop.2023.403441.1841چکیده
یکی از محورهای اساسی توسعه، دانشمحور بودن فعالیتهای تولیدی است. آسیبپذیری زیاد بخش کشاورزی از یک سو و اهمیت بالای این بخش در تأمین امنیت غذایی از سوی دیگر سبب شده که کشاورزی در ایران به سمت تولید دانشبنیان گام بردارد. در این راستا تعاونیهای تولیدی با تجمیع اراضی خرد و اعمال مدیریت صحیح از طریق بهکارگیری روشهای علمی و گرایش به سمت استفاده از فناوری نوین در امر تولید، میتوانند زمینه را برای افزایش بهرهوری فراهم آورند. لذا تحقیق حاضر با هدف بررسی وضعیت بهکارگیری علوم و تجهیزات جدید در بخش کشاورزی و تأثیر آنها بر کارایی تعاونیها انجام پذیرفته است.در این مطالعه به اندازهگیری انواع کارایی 29 شرکت تعاونی تولیدی روستایی استان مازندران با استفاده از روش تحلیل پوششی دادهها اقدام شد. بدین منظور از نرمافزار DEAP2.1 بهره گرفته شد.نتایج نشان داد تنها 24/17 درصد تعاونیهای مورد بررسی به لحاظ فنی و مقیاس، 03/31 درصد به لحاظ مدیریتی، 90/6 درصد به لحاظ تخصیصی و اقتصادی کارا هستند. همچنین بر اساس رویکرد ورودیمحور، فاصله زیادی (7/58 درصد) بین متوسط کارایی فنی تعاونیهای دانشمحور با منبعمحور وجود دارد که پیشنهاد میشود مدیران تعاونیهای سراسر استان، تعاونیهای شهرستان آمل را الگوی خود قرار دهند و در جهت بهرهمندی از علم و فناوری نوین در امر تولید کوشا باشند.در اکثر مطالعات انجام شده صرفاً به اندازهگیری کارایی فنی بسنده شده است؛ حال آنکه در مطالعهی حاضر به اندازهگیری انواع کارایی فنی، تخصیصی، اقتصادی، مدیریتی و مقیاس و مقایسه تعاونیهای دانشمحور با منبعمحور پرداخته شده است.