بررسی تطبیقی رمان رؤیای تبت اثر فریبا وفی و رمان بهشت مامان غیضه اثر بثینه العیسی، با رویکرد نقد فمنیستی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران

2 کارشناسی ارشد ادبیات تطبیقی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین ایران

doi
10.30479/irpli.2023.17800.1069
چکیده

ورود مدرنیته به شرق و مبارزه‌ی مستمر زنان برای دگرگونی ارزش‌های اجتماعی مردسالارانه که اغلب از طریق تولید آثار ادبی صورت‌می‌گرفت، منجر به شکل‌گیری گونه‌ای خاص از ادبیات گردید که به آن نوشتارزنانه گفته‌می‌شود. هدف از زنانه‌نویسی بیان احساسات، روحیات و مشکلات خاص زنان با زبانی زنانه است که تحلیل آن هم مقتضی شکل‌گیری رویکردی ویژه در نقد بوده که امروزه با عنوان نقد فمنیستی شناخته‌می‌شود. بر این اساس پژوهش پیش‌رو کوشیده‌است دو رمان از دو بانوی نویسنده‌ی ایرانی و کویتی؛ یعنی «رؤیای تبّت» نوشته‌ی فریبا وفی و «زیر پای مادران» از بثینه‌ العیسی را با رویکرد نقد فمنیستی و به صورت تطبیقی بررسی و تحلیل‌نماید. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی- تحلیلی و یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که نویسندگان این آثار با استفاده از مؤلفه‌های ادبیات فمنیستی وضعیت زنان را در جامعه‌ی خود به‌تصویر‌کشیده‌اند. «رؤیای تبّت» و «زیر پای مادران» با آنکه در دو کشور و با دو زبان متفاوت خلق‌شده‌اند، اشتراکات زیادی دارند که ناشی از روابط و قرابت‌های جغرافیایی، دینی و فرهنگی میان آنها بوده‌است. شخصیت‌های مؤنث متعدد در هر دو اثر اگرچه به صورت مستقل درگیر احساسات و مشکلات شخصی خود هستند؛ در نهایت یک کل منسجم را تشکیل‌می‌دهند. علی‌رغم تفاوت‌ در جزئیات دو رمان یادشده، هسته‌ی مرکزی آن‌ها مشابه و قابل تطبیق است؛ زنان در هر دو داستان به دنبال یافتن ارزش‌های وجودی خود، به‌دست‌آوردن حقوق برابر با مردان و رسیدن به عشق و آرامش هستند.