ماهیت رمزگان‌های رولان بارت در خوانش معنایی واحدهای داستان شرق بنفشه اثر شهریار مندنی پور

نویسندگان

1 علی کشاورز قدیمی، دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد خدابنده، دانشگاه آزاد اسلامی، خدابنده، ایران.

2 جواد طاهری، استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران.

3 لیدا نامدار، استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خدابنده، دانشگاه آزاد اسلامی، خدابنده، ایران.

doi
10.30479/irpli.2023.18995.1099
چکیده

داستان «شرق بنفشه» یکی از محوری‌ترین داستان‌های کوتاه شهریار مندنی‌پور است که در بارۀ تفسیر معانی و نمادهای آن دیدگاه‌های متفاوتی ارائه گردیده است. در این میان شیوۀ «رولان بارت» راه‌گشای این مسیر بوده تا با استفاده از رمزگان‌های پنج‌گانه هرمنوتیکی، کنشی، معنابنی، نمادین و فرهنگی به واکاوی معنا در متن این داستان پرداخته شود. مقاله به روش توصیفی-تحلیلی و به شیوۀ کتابخانه‌ای نگارش گردیده و هدف آن دست‌یافتن به سطوح مختلف معنایی داستان است که تعارض‌های تفسیرکنندگان را نمایان و راه را برای کشف معانی آن هموار سازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌‌دهد چهار رمزگان هرمنوتیک، کنشی، نمادین و معنایی در این داستان وجود دارند و برخی از نشانه‌ها قابلیت آن‌را دارند که در صورت تفسیر وجوه دیگری را شامل شوند و خواننده می‌تواند با توجه به دلالت‌مندی از یک نشانه به یک یا چند رمزگان دیگر دست یابد که عنوان «بنفشه» یکی از این نشانه‌هاست و رمزگان هرمنوتیک اصلی محسوب می‌گردد.