بررسی خویشکاری اسطوره «گاو»
نویسندگان
1 هیات علمی
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی مدرس دانشگاه فرهنگیان
doi
10.30479/irpli.2023.18653.1088چکیده
اسطوره گونهای جهانشناسی باستانی است که برپایه شناخت و اندیشه بشر است که میخواهد خود و جهان را بشناسد. اسطورههای هر ملتی نشانگر ارزشها و هنجارها و برداشتهایی هستند که در گذر زمان دچار تطور و دگرگونی میشوند؛ اما زوال نمییابند. با نگاهی به پرسوناژهای اسطورهای و نگارههای اساطیری حضور اساطیر انسانی-حیوانی و قداست حیوانات اسطورهای مشهود است. یکی از موضوعات مشترک در میان اساطیر ملل، قداستبخشی به حیوانات از جمله «گاو» است. گاو بهعنوان نخستین جانور اساطیری از اهمیت ویژهای برخوردار است. «گاو» در اساطیر هند و اروپایی به-عنوان موجودی اسطورهای با چهره و بار معنایی مثبت و منفی نمود یافته و از آن ردپایی در بسیاری از اساطیر ملل مشهود است. در این مقاله تحلیلی- توصیفی سعی بر این است که «گاو» بهعنوان اسطوره در ملل ایران و یونان و دیگر سرزمینها مورد بررسی قرار گیرد و زوایا و ابعاد وجودی آن از نظرگاه مفارقتی و مشابهتی مطرح شود. نتایج به دست آمده نشان می-دهد این حیوان، چه با دید اسطوره اصلی و چه بهعنوان حیوان مکمل اسطوره، از دو صفت زنانگی/ مادرانگی با صفت زایش و باروری و صفت اقتدار و قدرت برخوردار است. با توجه به نتایج این مساله مشهود است که شباهتی مابین برمایه در اسطوره افریدون ایرانی با دیگر داستانهای اسطورهای سرزمینهای دیگر از جمله یونان مشاهده می شود و این داستان در جای خود، از نگر قداست و مادرانگی قابل تامل و بررسی است. چهار خویشکاری مادرانگی، قداست، اقتدار و سباعت در این اسطوره مشترک با دیگر ملل مشهود است.
