فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ورزش باستانی و زورخانه‌ای، آیین و فرهنگی است منتسب به دوران باستان که قدمتش از لحاظ پایه‌گذاری به پیش از اسلام می‌رسد که از لحاظ شکل و اعمال و نیز معنا و اعتقادات، مشحون است از نمادهای اساطیری و آیینی که در سیر تطوّر خود، وامدار اساطیر مهری، آیین زرتشتی، روحیه و فرهنگ پهلوانی و عیاری، اعتقادات شیعی و مرام و مسلک خانقاهی است. از این رو، زورخانه‌ها از منظر شکل و معماری برگرفته از مهرابه‌های مهرپرستی، آتشکده‌های زرتشتی، خانقاه‌های صوفیانه و نمادهای شیعی است و از منظر اشخاص نظیر پهلوانان، مرشد، حضّار و... متأثر از اساطیر آیینی، دینی و پهلوانی است؛ از لحاظ انواع ورزش‌ها و اعمال پهلوانی نظیر کشتی نیز تاثیر اساطیر، حماسه‌ها، آیین‌های باستانی و باورهای دینی مشهود است که به خوبی هم‌زیستی و وفاق اسطوره‌ها و آیین‌های باستانی ایران زمین را با دین اسلام، مذهب تشیع و جریان تصوف نمایان ساخته است. این مقاله به روش تحلیل- محتوا در پی آن است تا زورخانه‌ها‌ را از لحاظ برخورداری از مضامین مختلف ایرانی- اسلامی مورد بررسی قرار دهد و زورخانه‌ها به سبب همین تعامل با وجوه مختلف فرهنگی- آیینی است که در ادوار مختلف تاریخی با وجود تغییر حکومت‌ها، ادیان و ... توانسته‌اند به عنوان پایگاهی مردمی، موجودیت و محوریت خویش را تا به امروز حفظ کنند.