فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به بررسی شعر «سوره روشنایی» اثر محمدرضا شفیعی کدکنی از منظر شناختی می‌پردازد. نظریه شعر شناسی شناختی، ابزاری برای وضوح بخشیدن به فرآیندهای استدلالی مؤلف در اختیار تحلیل گر قرار می‌دهد که از آن جمله می‌توان به انجام نگاشت‌های مفهومی؛ ویژگی، رابطه‌ای و نظام اشاره کرد. دراین نظریه نوع چینش واژگان اثر، اهمیت بسیاری دارد و کشف ارتباط بین ساختار و مفهوم اثر ادبی از جمله اهداف آن است. در این پژوهش با هدف بررسی سطوح تفسیری شعر«سوره روشنایی» از لحاظ ساختاری و محتوایی با رویکرد شعرشناسی شناختی به تبیین چگونگی تأثیرگذاری جهان فکری شفیعی کدکنی بر ساختار شعر پرداخته شده است. پرسش پژوهش این است که چه عواملی دلیل تأثیرگذار بودن و موفقیت در شعر مورد نظر به شمار می‌آید؟ و آیا در مرحلۀ نگاشت نظام که ویژگی ممتاز نظریۀ شعرشناسی شناختی است، می‌توان با جنبۀ تازه ای از این شعر مواجه شد؟ با توجه به اینکه مقاله ی حاضر به تحلیل نگاشت های ذهنی مؤلف که به خلق اثر فوق منجر شده است، می‌پردازد و به آشنایی با سبکِ شناختی او می‌انجامد، انجام پژوهش ضروری به نظر می‌رسد. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است و نتایج آن نشان می‌دهد شعر شفیعی‌کدکنی در چارچوب یک ساختار منسجم زبانی قرار دارد که با کلیت معناییِ اثر، پیوند عمیقی دارد و بین ساختار و محتوا انطباق وجود دارد. این مسئله درمرحلۀ نگاشت نظام شعر که ویژگی ممتاز نظریۀ شعرشناسی شناختی است، با کشف الگویی انتزاعی بر مخاطب آشکار می‌شود. بیشتر استعاره‌های مفهومیِ به کار رفته در این شعر، جهتی هستند.