سنجش و مقایسه تجربی سرمایه اجتماعی بین کشاورزان عضو و غیرعضو تعاونی تولید
نویسندگان
1 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب، دانشگاه ارومیه، ارومیه ، ایران
2 کارشناس ارشد مدیریت کشاورزی / دانشگاه آزاد اسلامی واحد ماکو
doi
10.22034/ajcoop.2023.296773.1794چکیده
زمینه و هدف: یکی از موضوعات مهم در پایداری تعاونیهای تولید نقش این تعاونیها در ایجاد و تقویت سرمایه اجتماعی است. هدف تحقیق سنجش و مقایسه سرمایه اجتماعی و مؤلفههای تشکیل دهنده آن بین کشاورزان عضو و غیرعضو تعاونی تولید بود. روششناسی/رهیافت: نوع تحقیق کاربردی و آزمایشی شبهتجربی بود. جامعه آماری شامل کشاورزان تعاونی تولید آراز یک و دو (گروه آزمایش) و دشت قیقاج (گروه کنترل) در حاشیه رود ارس در شهرستان پلدشت به تعداد 460 نفر بود. مطابق جدول کرجسی و مورگان و روش نمونهگیری تصادفی با انتساب متناسب، 142 نفر از گروه آزمایش و 68 نفر از گروه شاهد به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار تحقیق پرسشنامه محقق ساختهای بود که روایی آن با نظرات اساتید دانشگاه و پایایی آن با ضریب کرونباخآلفا (73/0 تا 85/) تایید گردید. یافتهها و نتیجهگیری: میزان سرمایه اجتماعی در کل پایینتر از متوسط بود. طبق نتایج آزمون منویتنی، میانگین رتبهای سرمایه اجتماعی و مؤلفههای اعتماد اجتماعی، اعتماد به نهادهای دولتی، مشارکت و شبکه روابط به طور معنیداری در میان اعضای تعاونی تولید پایینتر از غیراعضاء بود. اما بین مولفههای انسجام اجتماعی و اعتماد به نهادهای مدنی تفاوت معناداری بین این دو گروه مشاهده نشد. لذا تعاونیهای تولید مذکور توسط دولت به صورت بالا به پایین ایحاد شده که باعث از هم پاشیدن شالوده فرهنگ روستایی و کاهش اعتماد اجتماعی گردیده است. اصالت/نوآوری: مطالعات پیشین از طریق پیمایش، سرمایه اجتماعی را از دید اعضای تعاونی بررسی نمودهاند. لذا استفاده از تحقیق تجربی ننایج قابل مفیدی برای ایجاد و مدیریت بهتر تعاونیها فراهم میکند.