تنوع و ساختار ژنتیکی سیب‌ جنگلی ایران (‏Malus orientalis Uglitzk‏) در دو ناحیه رویشی هیرکانی و ‏زاگرس با استفاده از نشانگرهای ریز‌ماهواره

نویسندگان

1 استادیار، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی تربیت مدرس، تهران، ایران‏

2 دانشیار، بخش باغبانی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج، کرج، ایران

3 دانشجوی دکتری جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران‏

4 دانشیار، پژوهشکده کشاورزی، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران‏

doi
10.30466/jfrd.2021.53363.1534
چکیده

سیب قفقازی (Malus orientalis Uglitzk) یکی از گونه‌های جنگلی- باغی ایران است که در دو ناحیه رویشی هیرکانی و زاگرس در ایران پراکنش دارد. در این پژوهش تنوع و ساختار ژنتیکی جمعیت‌های سیب قفقازی ایران، با استفاده از 26 نشانگر ریزماهواره مورد بررسی قرار گرفت. مقادیر هتروزیگوسیتی مشاهده شده بین 46/0 – 83/0 و غنای آللی بین 54/1 - 84/1 بود. در بیش از 80 درصد رویشگاه­ها هتروزیگوسیتی مشاهده­شده در حد هترروزیگوسیتی مورد­انتظار بود و علائمی از بروز تنگنای ژنتیکی در هیچ یک از جمعیت‌ها مشاهده نشد. دامنه ضریب درون‌آمیزی برای سیب قفقازی در ناحیه رویشی هیرکانی بین 81/0-84/0 و 81/0 و برای ناحیه رویشی زاگرس بین 2/0–81/0 بود. میانگین جریان ژن نیز به­ترتیب 24/0 و 69/0 برای ناحیه رویشی هیرکانی و زاگرس بود. تعادل هاردی-واینبرگ در تمامی رویشگاه‌های مورد بررسی به­جز، رویشگاه­های استان لرستان و رویشگاه دورک از استان گلستان برقرار بود. بررسی نتایج ساختار ژنتیکی نیز حاکی از شکل‌گیری سه ساختار کاملا متمایز برای جمعیت‌های سیب قفقازی در ایران است. در تحلیل تجزیه به مولفه‌های اصلی ناحیه رویشی هیرکانی و زاگرس ساختار کاملا متمایزی از یکدیگر نشان دادند.