تببین راهبردهای توسعه استاندارد GAP با تاکید بر Group GAP در سیستم تولید برنج

نویسندگان

1 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

doi
10.22034/ajcoop.2023.361704.1801
چکیده

 زمینه و هدف: اخذ استاندارد خصوصی (Good Agricultural Practice) برای گواهی محصول سالم در بسیاری از مزارع کوچک و متوسط ​​در میان کشاورزان خرده‌پا به دلیل هزینه‌ها دور از دسترس می‌باشد.  GroupGAPگزینه جایگزین مورد انتظاری را که در آن بهره‌برداران و تعاونی‌های کشاورزان می‌توانند هزینه صدور گواهینامه را به صورت تسهیم هزینه و مشترک پرداخت کنند، فراهم نموده است. بنابراین هدف از این پژوهش تببین راهبردهای توسعه استاندارد GAP با تاکید بر GroupGAP در سیستم تولید برنج استان مازندران بود.روش‌شناسی/رهیافت: پژوهش حاضر کیفی و تجزیه و تحلیل داده‌ها با روش تحلیل محتوای کیفی از مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختارمند با استخراج کدها، مفاهیم و طبقه‌بندی مقوله‌ها، طی فرایندی سه مرحله‌ای کدگذاری باز، کدگذاری محوری وکدگذاری انتخابی از طریق نرم افزار مکس کیودا انجام شد. برای جمع آوری داده‌ها، 18 نفر از کارشناسان و متخصصان سازمان جهاد کشاورزی و مدیران شرکت تعاونی شالیکاران استان مازندران به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند.یافته‌ها و نتیجه‌گیری: بعد از استخراج مفاهیم تحلیل محتوای مصاحبه‌ها در مرحله نخست کُدگذاری نه کُد مفهومی از 30 کد اولیه شناسایی شد که پس از پالایش و ادغام، کُدها در سه مقوله فرعی طبقه‌بندی شدند. این مؤلفه‌ها مشتمل بر سیستم گواهی GAP گروهی، توسعه برنامه‌های GAP دولتی و توسعه GAP خصوصی می‌باشد. در گواهی‌های گروهی دو بعد توسعه سیستم قراردادی و خرید تضمینی، توسعه شرکت تعاونی تولید محصول سالم توجه شده است. در این راستا تقویت تشکل‌ها و تعاونی تولید کشاورزان و صادرکنندگان به‌طور ویژه تقویت تشکل‌های کشاورزان جوان و زنان پیشنهاد می‌شود.اصالت/نوآوری: با توجه به اهمیت موضوع استاندارد GAP و مشکلات کشاورزان در تأمین هزینه‌های ممیزی و استقرار گواهی GAP، تاکنون مطالعه جامعی در ایران از توسعه راهبردهای عملیاتی استقرار  GAP و GroupGAP به عمل نیامده است. بنابراین تحقیق حاضر تلاشی برای ارائه چارچوبی مفید در تبیین راهبردهای توسعه استاندارد GAP با مشارکت کشاورزان در اتخاذ سیستم گواهی‎های دولتی، خصوصی، گروهی و تعاونی است.