موجودی کالا و حقالزحمه حسابرسی: واکاوی یک معما
نویسندگان
1 گروه حسابداری، موسسه آموزش عالی آیندگان، تنکابن، ایران.
2 گروه حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان، گیلان. ایران.
3 کارشناس ارشد حسابرسی، گروه حسابداری، موسسه آموزش عالی شفق، تنکابن، ایران.
doi
10.30479/jfak.2021.13851.2730چکیده
هدف: حقالزحمه حسابرسی، تابعی از ریسک ذاتی است. با توجه به نقش موجودیکالا بر سود قابل گزارش، تلاشهای حسابرسی درزمینۀ اثبات ادعاهای مربوط بیشتر میشود و درنتیجه با افزایش ساعات حسابرسی، حقالزحمه حسابرسی نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. لذا هدف از پژوهش حاضر، بررسی ارتباط معماگونه میان موجودی کالا با حقالزحمه حسابرسی است. روش: 104 شرکت پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1389 لغایت 1397 انتخابشده و با استفاده از رویکرد دادههای ترکیبی، فرضیههای مورد آزمون قرار گرفتند. یافتهها: نتایج بررسی ما نشان میدهد، موجودیکالای پایان دوره و نسبت موجودیکالای ابتدای دوره و همچنین تغییرات در موجودیکالا، با حقالزحمه حسابرسی رابطه مثبت و معنیدار دارد. همچنین اجزای موجودیها، مواد خام ابتدایدوره و تغییر در موجودیکالای در جریان ساخت با حقالزحمه حسابرسی رابطه مثبت دارد. نتایج آزمونهای اضافی نشان میدهد که موجودیکالا با تلاشهای حسابرسی یک ارتباط منفی و با حقالزحمههای غیرعادی حسابرسی ارتباط مثبت دارد. نتیجهگیری: موجودیهای کالا بهعنوان عاملی اثرگذار بر تعیین حقالزحمههای حسابرسی است و با توجه به اینکه بر حجم شواهد مبنایی بر صدور اظهارنظر تأثیر دارد، انعکاسدهنده ریسک ذاتی جریان حسابرسی است. بخش عمده از توجه حسابرسان معطوف به ارقام پایاندوره موجودیکالا است، ولی ارقام ابتدای دوره بهخصوص در حسابرس نخستین میتواند این ارتباط را تقویت کند. دانشافزایی: بررسی نقش موجودیکالا در تعیین حقالزحمه حسابرسی، میتواند مدلهای سنجش ریسک حسابرسی و قیمتگذاری حسابرسی را بسط دهد.
