ارائه الگوی مفهومی انگیزه ها و رفتارهای غیراخلاقی سازمان یار حسابرسان مبتنی بر نظریه داده بنیاد
نویسندگان
1 دانشیار حسابداری، دانشگاه آزاد واحد گرگان، گرگان، ایران
2 دانشجوی دکترا، گروه حسابداری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
3 استادیار، گروه حسابداری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
4 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
doi
10.30479/jfak.2020.13392.2688چکیده
هدف:با ورود مباحث رفتارشناسی و روانشناسی بر بستر حرفه حسابداری و حسابرسی حوزههای جدیدی از معانی وارد این عرصه گشت و توجه به نقش انسان، انگیزهها و رفتارهای او در این حرفه افزایش یافت. تلاش برای شناسایی و تعریف واژه چندوجهی، غیرشفاف و پیچیده «سازمانیار» موجب شد، هدف این پژوهش ارائه الگوی مفهومی انگیزهها و رفتارهای غیراخلاقی سازمان یار حسابرسان مبتنی بر نظریه داده بنیاد باشد. روش:پژوهش حاضر با بهرهگیری از مصاحبه با 22 خبره حرفه حسابرسی که جزء اعضای هیات علمی رشتههای حسابداری و مدیریت مالی از دانشگاههای داخل ایران، حسابرسان عضو جامعه حسابداران رسمی ایران و مدیران ردههای اجرایی سازمان بورس و اوراق بهادار بودند، با بهرهگیری از روش گلوله برفی و نظریه داده بنیاد انجام پذیرفت. یافتهها:در این مسیر 124 کد مفهومی، 36 مقوله فرعی، 18 مقوله اصلی و 2 مدل مفهومی استخراج گردید و مولفههای چون ویژگیهای شخصیتی، ویژگیهای اخلاقی، اعتقادات مذهبی، نگرش، دانش و تخصص، تجربه و مهارت، تفکر منافعگرا، عدم شفافیت و عدم میل به پاسخگویی شناسایی شد. نتیجهگیری:نتایج این بررسی نشان داد، انگیزهها و رفتارهای غیراخلاقی سازمانیار حسابرسان از عواملی چون ویژگیهای فردی، جایگاه سازمانی، ویژگیهای حرفه، عوامل درونسازمانی و عوامل برونسازمانی نشات میگیرد. عدم توجه به بروز چنین رفتارهایی کاهش شفافیت و عدم تمایل به پاسخگویی در سطح جامعه را پدیدار میسازد. دانشافزایی:ازیکسو، تعریف واژه جدید و تازه «سازمانیار» که پیرامون آن ادبیات و نظریهای وجود ندارد و از سویدیگر، شناسایی چنین رفتارهایی در حرفه حسابرسی که خود مزین به آیین رفتارحرفهای است؛ ولی تاکنون چنین معانی در آن شکل نگرفته است، میتواند سرآغاز برقراری قوانین و مقررات جدید برای حرفه حسابرسی باشد.