بررسی عوامل مؤثر بر توسعه پایدار تعاونی‌های کشاورزی (مطالعه موردی: شهرستان سیرجان)

نویسندگان

1 استادیار سیاست و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور، کرمان،ایران.

doi
10.22034/ajcoop.2023.341312.1777
چکیده

بخش کشاورزی در کشورهای توسعه‌یافته برای بهبود وضعیت تولیدی و درآمدی کشاورزان، به ‏سـمت‏ تعـاونی‏هـا‏ که رابط بین تولیدکنندگان روستایی، دولت و مصرف‌کنندگان ‏برای ‏تحقق‏ اهداف‏ توسعة ‏پایدار می‌باشند، گرایش پیدا‏ مـی‏کنـند. بنا به نقش تعاونی‌ها در نیل به توسعه پایدار کشاورزی در این مطالعه ابتدا شاخص توسعه پایدار در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، نهادی و زیست-محیطی در بین نمونه‌ای از کشاورزان عضو تعاونی‌های کشاورزی شهرستان سیرجان در سال 1398 با استفاده از گویه‌های مختلف در طیف لیکرت ارزشگذاری شدند. سپس عوامل مؤثر بر ابعاد مختلف پایداری با استفاده از رگرسیون به ظاهر نامرتبط (SURE) مورد بررسی قرار گرفتند. ابعاد مختلف پایداری اقتصادی، اجتماعی، زیست-محیطی و نهادی به ترتیب 50/0، 55/0، 55/0 و 47/0 محاسبه شدند. بر طبق نتایج حاصل از برآورد رگرسیون، متغیر شرکت در کلاسهای آموزشی-ترویجی بر ابعاد مختلف شاخص توسعه پایدار و علاقه به فعالیت کشاورزی بر ابعاد اجتماعی، نهادی و زیست-محیطی تأثیر مثبتی دارد. بعلاوه سابقه عضویت در تعاونی‌ها بر ابعاد اجتماعی و نهادی اثرگذار است. با توجه به اهمیت نقش آموزش در بهبود وضعیت پایداری توصیه می‌شود تعاونی‌های کشاورزی ارائه آموزشهای مثمرثمر و متناسب با نیازهای کشاورزان را در الویت برنامه‌های خود قرار دهند. با توجه به ناپایداری شدید در ابعاد نهادی و اقتصادی دولت باید با اعمال سیاستهای حمایتی در جهت تقویت و توسعه تعاونی‌ها بکوشد تا آنها قادر باشند در بهبود وضعیت زیرساختها سرمایه‌گذاری کنند و با ایجاد اشتغال و درآمد پایدار، علاقه به فعالیت کشاورزی و ماندن در این شغل پرریسک را در آنان تقویت کند و پایداری بیشتری را به ارمغان آورد.