ساخت و اعتباریابی یک محتوای آموزشی انگیزش-محور با هدف افزایش رفتار صرفهجویی برق؛ یک مطالعه کیفی
نویسندگان
1 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران.
2 استاد، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 استاد، گروه روانشناسی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
4 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
doi
10.22034/spr.2024.447975.1929چکیده
مقدمه: رفتار صرفه جویی برق یکی از راهکارهای مهم در کاهش مصرف برق است. هدف از این پژوهش، ساخت و اعتباریابی یک محتوای آموزشی برای آموزش رفتار صرفه جویی برق بود.روش: روش مورد استفاده در این پژوهش، تحلیل مضامین و انطباق یافتهها با یک مدل بومی بود. برای این منظور در گام اول از مقالات منتشرشده در تارنماهای علمی در بین سالهای 2010 تا 2020 مرتبط با رفتار صرفه جویی برق استفاده شد. نمونه مورد بررسی شامل 103 مقاله بود. در گام دوم یافته های حاصل از بررسی مقالات با ارکان مدل پیشنهادی عبدیورمزان و همکاران (1399 و 1401) ترکیب و شبکه مضامین مشتمل بر یافته های گام اول و مدل مذکور ترسیم گردید. در گام سوم، یک محتوای آموزشی با پوشش مضامین استخراج شده و ارکان مدل پیشنهادی عبدی ورمزان و همکاران (1399 و 1401) تهیه گردید. در گام چهارم برای سنجش روایی محتوا از نظر 28 نفر از متخصصان حوزه های مرتبط استفاده شد. در گام پنجم، محتوای آموزشی از طریق مصاحبه با 6 نفر از صاحبنظران در حوزه آموزش و روانشناسی اجتماعی مورد بررسی مجدد قرار گرفت.یافتهها: یافتههای پژوهش شامل استخراج ۴۲۲ مفهوم پایه بود که در قالب 17 مضمون سازماندهنده طبقهبندیشده و همگی مضمون فراگیر رفتار صرفه جویی برق را تشکیل میدادند. محتوای آموزشی در 8 جلسه 90 دقیقهای تدوین و اعتبار سنجی گردید و اعتبار آن مورد تائید خبرگان قرار گرفت.نتیجهگیری: این برنامه میتواند به عنوان یک منبع جامع و ابزاری کارآمد در آموزش رفتار صرفه جویی برق مورد استفاده نهادها و متولیان امر باشد.