ساخت و اعتباریابی یک محتوای آموزشی انگیزش-محور با هدف افزایش رفتار صرفه‌جویی برق؛ یک مطالعه کیفی

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران.

2 استاد، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استاد، گروه روانشناسی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

4 استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

doi
10.22034/spr.2024.447975.1929
چکیده

مقدمه: رفتار صرفه­ جویی برق یکی از راهکارهای مهم در کاهش مصرف برق است. هدف از این پژوهش، ساخت و اعتباریابی یک محتوای آموزشی برای آموزش رفتار صرفه­ جویی برق بود.روش: روش مورد استفاده در این پژوهش، تحلیل مضامین و انطباق یافته‌ها با یک مدل‌ بومی بود. برای این منظور در گام اول از مقالات منتشرشده در تارنماهای علمی در بین سال­های 2010 تا 2020 مرتبط با رفتار صرفه­ جویی برق استفاده شد. نمونه مورد بررسی شامل 103 مقاله بود. در گام دوم یافته­ های حاصل از بررسی مقالات با ارکان مدل پیشنهادی عبدی­ورمزان و همکاران (1399 و 1401) ترکیب و شبکه مضامین مشتمل بر یافته­ های گام اول و مدل مذکور ترسیم گردید. در گام سوم، یک محتوای آموزشی با پوشش مضامین استخراج‌ شده و ارکان مدل پیشنهادی عبدی­ ورمزان و همکاران (1399 و 1401) تهیه گردید. در گام چهارم برای سنجش روایی محتوا از نظر 28 نفر از متخصصان حوزه­ های مرتبط استفاده شد. در گام پنجم، محتوای آموزشی از طریق مصاحبه با 6 نفر از صاحب‌نظران در حوزه آموزش و روان­شناسی اجتماعی مورد بررسی مجدد قرار گرفت.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش شامل استخراج ۴۲۲ مفهوم پایه بود که در قالب 17 مضمون سازمان­دهنده طبقه‌بندی‌شده و همگی مضمون فراگیر رفتار صرفه­ جویی برق را تشکیل می­دادند. محتوای آموزشی در 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تدوین و اعتبار سنجی گردید و اعتبار آن مورد تائید خبرگان قرار گرفت.نتیجه‌گیری: این برنامه می­تواند به عنوان یک منبع جامع و ابزاری کارآمد در آموزش رفتار صرفه­ جویی برق مورد استفاده نهادها و متولیان امر باشد.