بررسی و تحلیل نقش سرمایه اجتماعی بر عملکرد تعاونی های روستایی در استان فارس

نویسندگان

1 استادیار گروه ژئومورفولوژی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

3 استادیار گروه جغرافیای انسانی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران.

doi
10.22034/ajcoop.2022.297403.1710
چکیده

زمینه و هدف: هدف پژوهش کاربردی حاضر، بررسی نقش سرمایه اجتماعی بر عملکرد تعاونی‌های روستایی در استان فارس است. روش‌شناسی: جامعه آماری پژوهش حاضر را اعضای 173 تعاونی‌های روستایی فعال استان فارس (295367 نفر) تشکیل می-دهد. با توجه به وسعت جغرافیایی استان و حجم بالای جامعه آماری، با استفاده از فرمول کوکران 384 نفر به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شد. برای توزیع پرسشنامه‌ها در میان نمونه‌ها، از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده استفاده شده است. ابزار اصلی برای جمع-آوری داده‌های میدانی، پرسش‌نامه محقق‌ساخته بود که روایی و پایایی آن با رعایت اصول روش تحقیق‌های میدانی به تأیید رسیده است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد وضعیت کلی سرمایه اجتماعی در میان اعضای تعاونی‌های روستایی استان فارس (مشتمل بر ابعاد اعتماد، انسجام، آگاهی و مشارکت اجتماعی)، در سطح قابل قبولی (بالاتر از متوسط) قرار دارد؛ اما وضعیت رضایتمندی اعضاء از عملکرد تعاونی‌های روستایی در ابعاد عملکرد مدیریتی، اجتماعی، اقتصادی، عمومی و قوانین و مقررات، در سطح متوسطی قرار دارد. بر مبنای نتایج، شاخص‌های سرمایه اجتماعی بر عملکرد تعاونی‌های روستایی اثر قابل توجهی داشتند. با توجه به اثرگذاری مثبت و معنی‌دار سرمایه اجتماعی بر عملکرد تعاونی‌های روستایی مورد مطالعه در استان فارس، نتایج این پژوهش می‌تواند الگوی مناسبی برای توسعه تعاونی‌های روستایی در سراسر کشور باشد. نوآوری: باتوجه به اینکه یکی از موارد اصلی مورد مطالعه در این پژوهش، بحث عملکرد مدیران در بخش‌های پنج‌گانه مورد نظر بود، نوآوری صورت گرفته در آن بدین شکل بود که عملکرد مدیران از طریق نظرسنجی اعضای تعاونی‌ها مورد بررسی قرار گرفت.