بررسی همکاری نهادی در زنجیره تأمین غذا: مطالعهای کیفی در تعاونیهای تولید دامی
نویسندگان
1 استادیار موسسه پژوهش های برنامه ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی
2 استاد، گروه مدیریت و توسعه، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 استاد، گروه مدیریت و توسعه، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
doi
10.22034/ajcoop.2022.345936.1783چکیده
زمینه و هدف: تعاونیهای بخش کشاورزی بهطور عمده از کنشگران کلیدی زنجیره تأمین غذا به شمار میروند. علیرغم آنکه این کنشگران میتوانند از طریق برقراری روابط همکاری در حلقههای مختلف زنجیره تأمین غذا نقشآفرینی کنند، آنها فاقد الگوی جامع برای ترسیم نقشه راه همکاری هستند. بر این اساس، مطالعه حاضر درصدد تبیین مدل همکاری تعاونیهای دامی در طول زنجیره تأمین غذا است.روششناسی/رهیافت: این مطالعه به شیوه کیفی و با استفاده از نظریه دادهبنیان کلاسیک انجام شد. دادهها از طریق مصاحبة نیمهساختاریافته و با استفاده از تکنیکهای نمونهگیری گلوله برفی و نظری در بین 32 نفر از کارشناسان و مدیران عامل تعاونیهای تولید دامی جمعآوری شد. فرآیند جمعآوری و تحلیل دادهها طی پنج مرحله و در قالب گروههای همخانواده 6Cs گلیزر هدایت شد. یافتهها و نتیجهگیری: نتایج نشان داد که ایجاد مثلث همکاری میان تعاونیها، اعضاء و اتحادیه بر مبنای رویکرد قراردادی، کنشگری تعاونیها را در زنجیره تأمین هدایت میکند. این مثلث همکاری تحت تأثیر عوامل مختلفی تسهیل و یا محدود میشود که برای نمونه میتوان به کنشگری مبتنی بر اعتماد اشاره کرد. بهطور کلی، ساختار همکاری تعاونیها دارای بستری بالقوه است و برای آنکه بتوان الگوی بالفعلی از این همکاری ارائه داد، لازم است اصول توافقهای مبتنی بر همکاری را در سه سطح تولید، مدیریت و بازاریابی و بازار پیادهسازی کرد؛ بهطوری که ظرفیتهای تعاونیها و نیازهای بازار نیز در آن لحاظ شود. در این میان، شفافیت و رسمیتبخشی به الگوی ظرفیت ـ نیاز اجتنابناپذیر به نظر میرسد.