تبیین کارآفرینی اجتماعی تعاونیمحور در مناطق روستایی: مورد توسعه کشت زعفران در استان گلستان
نویسندگان
1 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
3 Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agricultural Management, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources - Golestan, Iran
4 اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان آزاد شهر
5
doi
10.22034/ajcoop.2022.300891.1722چکیده
در این تحقیق، با بهرهگیری از روش نظریه زمینهزاد، به تببین کارآفرینی اجتماعی مبتنی بر تعاونی با محوریت توسعه زنجیره کشتوکار زعفران در مناطق روستایی استان گلستان پرداخته شد. در این تحقیق از مصاحبه نیمهساختاریافته برای گردآوری دادههای کیفی میدانی بهره گرفته شد. گروه هدف مورد مطالعه در تحقیق حاضر شامل دستاندرکاران توسعه کشت زعفران در حوزۀ آبخیز تیلآباد شهرستان آزادشهر استان گلستان بود. برای انتخاب مصاحبهشوندگان به عنوان مطلعان کلیدی به شیوه هدفمند، از فنون نمونهگیری بارز در مرحله اول و گلولهبرفی در مرحله دوم بهره گرفته شد. اندازه نمونه و فرآیند گردآوری اطلاعات تا سطح اشباع نظری یا آستانه سودمندی اطلاعات در دسترس ادامه یافت و در مجموع، با 22 نفر مصاحبه انجام گرفت. تحلیل دادهها در قالب فرآیند سه گامهای کدگذاری باز، محوری و انتخابی صورت گرفت. برای استخراج نقشه مفهومی کدها، از نرمافزار Nvivo10 QSR بهره گرفته شد. یافتههای تحقیق در قالب یک الگوی پارادایمی کارآفرینی اجتماعی مبتنی بر تعاونی خلاصه شد. این الگو، از پنج مولفه شکل گرفته است: شرایط علی (زمینههای جمعیتشناختی، محدودیتهای اقتصادی –اجتماعی، پیشینه معیشت مبتنی بر کشاورزی و انگیزه اقتصادی مبتنی بر نیاز به درآمدزایی)، شرایط زمینهای (ظرفیتها و چالشهای نوپدیدی)، شرایط مداخلهگر (مداخلهگران، مداخلهگریها و عوارض مداخلهگری)، راهبردها (توسعه زنجیره ارزش زعفران و کارآفرینی سریالی) و پیامدها (تنوعبخشی به شغل و درآمد برای رسیدن به پایداری معیشتی، تحول مناسبات تولید مبتنی بر گذر از نظام بهرهبرداری زراعی مستقل خانوادگی به نظام تولید تعاونی، افزایش تابآوری اجتماعی اقتصادی و در کل، تحقق اجتماع روستایی کارآفرین).
