اثر پول الکترونیک و ابزارهای نوین پرداخت بر متغیرهای جمع پولی و نقش بانکها در تورم و نقدینگی
نویسندگان
1 گروه اقتصاد سیاسی و سیاستگذاری عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
3 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
4 دانشکده علوم انسانی، دانشگاه عدالت، تهران، ایران.
doi
10.22105/dmor.2024.406599.1766چکیده
هدف: سیاستگذاران اقتصادی همواره برای دستیابی به اهداف اقتصادی موردنظر خود از سیاستهای پولی بهعنوان یکی از عوامل تاثیرگذار در رشد اقتصادی بهره میبرند. از طرفی، ظهور ابزارهای نوین پولی و گسترش استفاده از پول و سیستمهای پرداخت الکترونیکی میتواند با تاثیر بر عرضه پول، ذخایر بانکها، پایه پولی، سرعت گردش نقدینگی و ضریب فزاینده پولی، اثرگذاری سیاستهای پولی بر متغیرهای اقتصادی نظیر تورم و رشد اقتصادی را تحت شعاع قرار دهد که در این بین، بانکها نیز با نقشی که در توسعه و گسترش ابزارهای نوین پرداخت دارند، میتوانند سیاستها و متغیرهای کلان اقتصادی را تحت تاثیر قرار دهند؛ بنابراین، در این مطالعه به بررسی چگونگی تاثیر پول الکترونیک و ابزارهای نوین پرداخت بر متغیرهای جمع پولی با در نظر گرفتن نقش واسط بانکها، پرداخته شده است.روششناسی پژوهش: در این پژوهش، برای بررسی موضوع موردنظر از روش دادههای تابلویی، معادلات همزمان، الگوی خود رگرسیون برداری و دادههای سالهای ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۸ استفاده شده است.یافتهها: بر اساس نتایج حاصله، گسترش پول الکترونیک و ابزارهای پرداخت، منجر به افزایش نقدینگی و تورم میگردد. بانکها نیز از طریق کنترل میزان ابزارهای پرداخت و ابداعات در آنها، نقش بسزایی در این متغیرها دارند. از طرفی، گسترش پول الکترونیک سبب میشود که دستیابی به آثار هدفگذاری شده از طریق سیاست پولی نرخ ارز و نرخ ذخیره قانونی با تغییرات کمتری در این نرخها حاصل گردد و لیکن برای رسیدن به اهداف سیاست پولی اعمالشده از طریق نرخ سود علیالحساب، باید تغییرات بیشتری در نرخهای مذکور لحاظ نمود.اصالت/ارزش افزوده علمی: برونداد این پژوهش، ارایه راهکار جهت اعمال سیاست بهینه پولی با توجه به گسترش روزافزون استفاده از ابزارهای نوین پرداخت بوده و میتواند سیاستگذاران پولی را در اعمال سیاستهای کارا، یاری رساند.