اثر پول الکترونیک و ابزارهای نوین پرداخت بر متغیرهای جمع پولی و نقش بانک‌ها در تورم و نقدینگی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد سیاسی و سیاست‌گذاری عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

2 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 دانشکده علوم انسانی، دانشگاه عدالت، تهران، ایران.

doi
10.22105/dmor.2024.406599.1766
چکیده

هدف: سیاست‌­گذاران اقتصادی همواره برای دستیابی به اهداف اقتصادی موردنظر خود از سیاست‌های پولی به‌عنوان یکی از عوامل تاثیرگذار در رشد اقتصادی بهره می‌­برند. از طرفی، ظهور ابزارهای نوین پولی و گسترش استفاده از پول و سیستم‌های پرداخت الکترونیکی می‌­تواند با تاثیر بر عرضه پول، ذخایر بانک‌ها، پایه‌ پولی، سرعت گردش نقدینگی و ضریب فزاینده پولی، اثرگذاری سیاست‌های پولی بر متغیرهای اقتصادی نظیر تورم و رشد اقتصادی را تحت شعاع قرار دهد که در این ‌بین، بانک‌ها نیز با نقشی که در توسعه و گسترش ابزارهای نوین پرداخت دارند، می­‌توانند سیاست‌­ها و متغیرهای کلان اقتصادی را تحت تاثیر قرار دهند؛ بنابراین، در این مطالعه به بررسی چگونگی تاثیر پول الکترونیک و ابزارهای نوین پرداخت بر متغیرهای جمع پولی با در نظر گرفتن نقش واسط بانک‌ها، پرداخته شده است.روش‌شناسی پژوهش: در این پژوهش، برای بررسی موضوع موردنظر از روش داده‌­های تابلویی، معادلات هم‌زمان، الگوی خود رگرسیون برداری و داده‌­های سال‌های ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۸ استفاده شده است.یافته‌ها: بر اساس نتایج حاصله، گسترش پول الکترونیک و ابزارهای پرداخت، منجر به افزایش نقدینگی و تورم می­‌گردد. بانک‌ها نیز از طریق کنترل میزان ابزارهای پرداخت و ابداعات در آن‌ها، نقش بسزایی در این متغیرها دارند. از طرفی، گسترش پول الکترونیک سبب می‌­شود که دستیابی به آثار هدف­‌گذاری شده از طریق سیاست پولی نرخ ارز و نرخ ذخیره قانونی با تغییرات کمتری در این نرخ‌­ها حاصل گردد و لیکن برای رسیدن به اهداف سیاست پولی اعمال‌شده از طریق نرخ سود علی‌­الحساب، باید تغییرات بیشتری در نرخ­‌های مذکور لحاظ نمود.اصالت/ارزش افزوده علمی: برونداد این پژوهش، ارایه راهکار جهت اعمال سیاست بهینه پولی با توجه به گسترش روزافزون استفاده از ابزار­های نوین پرداخت بوده و می‌­تواند سیاست­‌گذاران پولی را در اعمال سیاست‌های کارا، یاری رساند.