ادراک طبقۀ اجتماعی از طریق ابعاد چندگانه با میانجیگری تصورات قالبی مرتبط با طبقه

نویسندگان

1 دانشگاه زنجان، گروه روانشناسی، روانشناسی، زنجان، ایران

2 دانشگاه زنجان، گروه روانشناسی، روانشناسی، زنجان، ایران

doi
10.22034/spr.2024.423075.1875
چکیده

مقدمه: مطالعات اندکی قابل‌مشاهده بودن طبقۀ اجتماعی را از طریق نشانه‌های غیرکلامی و همچنین تصورات قالبی مرتبط با طبقه را بررسی کرده‌اند. هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطۀ بین طبقۀ اجتماعی گزارش‌شده و ادراک‌شده از طریق تصاویر با میانجیگری تصورات قالبی مرتبط با طبقه شامل: جذابیت، صمیمیت، عاطفه، شایستگی، تسلط و بلوغ چهره است. روش: پژوهش حاضر از مطالعات همبستگی و تحلیل مسیر بوده که از 110 دانشجویی تحصیلات تکمیلی در کتابخانه ملی ایران به ‌صورت نمونه‌گیری در دسترس تصویربرداری شد. همچنین، افراد جایگاه طبقۀ اجتماعی خود را با مقیاس ذهنی طبقۀ اجتماعی و تحصیلات والدین مشخص کردند. سپس ادراک‌کنندگان دیگری، جایگاه طبقاتی تصاویر و تصورات قالبی مرتبط با طبقۀ را ارزیابی کردند. داده‌ها با استفاده از آزمون همبستگی و تحلیل مسیر تحلیل شد. یافته‌ها: یافته‌های این تحقیق نشان داد که ظاهر صورت نشان‌دهندۀ ساختار زیربنایی طبقۀ اجتماعی است. همچنین نشان داد که ادراک‌کنندگانی که طبقۀ اجتماعی را طبقه‌بندی می‌کنند، از انواع برداشت‌های کلیشه‌ای برای قضاوت خود استفاده می‌کنند. ازجمله جذابیت، شایستگی، عاطفه و صمیمت و تمامی این متغیرها همبستگی مثبت و معناداری با طبقۀ اجتماعی بالاتر دارند. اما متغیرهای تسلط و بلوغ چهره همبستگی منفی با طبقۀ اجتماعی ادراک‌شده دارند و به‌عنوان متغیرهای معتبر در برداشت طبقۀ اجتماعی استفاده نمی‌شوند. نتیجه‌گیری: به‌طورکلی، این پژوهش ساختار روشن‌تری از رابطه بین وضعیت طبقۀ اجتماعی و ظاهر چهره ارائه می‌دهد و به درک این موضوع کمک می‌کند که چگونه اولین برداشت از جایگاه طبقۀ اجتماعی ممکن است نه‌تنها بر تعاملات روزانه ما تأثیر می‌گذارد، بلکه نتایج بلندمدتی در زندگی ما دارد.