تبیین مهارت اجتماعی فرزندان بر اساس تنظیم هیجان والدین: بررسی نقش میانجی‌گری روابط والد-کودک

نویسندگان

1 دکترای روان‌شناسی تربیتی، مدرس گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران.

2 مربی گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 19395- 4697 تهران، ایران.

3 مربی گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 19395- 4697 تهران، ایران.

4 استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران.

5 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، صندوق پستی 19395- 4697 تهران، ایران.

doi
10.22034/spr.2024.424095.1882
چکیده

مقدمه: هدف این پژوهش بررسی نقش واسطه‌گری روابط والد- کودک در رابطه بین تنظیم هیجان والدین با مهارت اجتماعی فرزندان بود. روش: جامعه آماری این پژوهش را اولیای دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهر یزد در سال تحصیلی 1402-1401 تشکیل دادند که از این تعداد 300 نفر به روش خوشه‌ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش مقیاس‌های رابطه والد-کودک پیانتا (1992)، نقص تنظیم هیجان گراتز و روئمر (2004) و نظام رتبه بندی مهارت‌های اجتماعی گرشام و الیوت (1990) بودند. جهت تحلیل داده‌ها از معادلات ساختاری به روش حد اقل مربعات جزئی (PLS-SEM) استفاده شد. یافته‌ها: بر اساس یافته­ها تنظیم هیجانی (468/0=‏p‏‏) به طور مستقیم پیش‌بینی کننده مهارت اجتماعی فرزندان نبود؛ در حالی که آگاهی هیجانی (001/0=‏p‏‏) مهارت اجتماعی فرزندان را پیش­بینی می­کند. تنظیم هیجانی (033/0=‏p‏‏‏‏) و آگاهی هیجانی (033/0=‏p‏‏‏‏) پیش‌بینی کننده منفی تعارض والد-کودک بودند؛ اما تنظیم هیجانی (036/0=‏p‏‏‏‏) و آگاهی هیجانی (001/0=p‏‏) به­طور مثبت نزدیکی والد-کودک را پیش­بینی کردند. بر اساس یافته‌ها تنظیم هیجان ‏(045/0=‏p‏‏) و آگاهی هیجانی (001/0=‏p‏‏) به واسطه‌ای افزایش نزدیکی در روابط والد-کودک می­توانند مهارت اجتماعی فرزندان را پیش‌بینی کنند.  نتیجه‌گیری: می‌توان گفت که اگر چه تنظیم هیجان در والدین به تنهایی تبیین کننده مهارت اجتماعی در فرزندان نبود؛ اما به واسطه افزایش نزدیکی والد-کودک می‌تواند منجر به مهارت اجتماعی در فرزندان شود. در نتایج پژوهش حاضر نقش متمایز آگاهی هیجانی نسبت به سایر مؤلفه های تنظیم هیجان مورد توجه قرار گرفت.