فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: دریک شهر، بخش‌­های مختلفی در فعالیت هستند و هر بخش نیز در تولید مواد زاید شهری نقش دارد که این موضوع باعث توجه به روش­‌های مدیریت پسماند می‌­شود. در پژوهش حاضر به تبیین مدلی جهت شناسایی عوامل موثر بر تولید انواع پسماند در شهر بوشهر پرداخته شده است.روش‌شناسی پژوهش: ابعاد اصلی مدل مذکور از بررسی ادبیات نظری در حوزه مدیریت پسماند شهری گرفته شده است. همچنین از رویکرد سیستم‌های پویا برای شناسایی استراتژی‌های مدیریت پسماند شهری استفاده شده است. در این پژوهش سعی شده است که ابتدا عوامل موثر بر تولید پسماند شهری شناسایی و با استفاده از سیستم‌های پویا مدل‌سازی شود. دلایل استفاده از رویکرد سیستم‌های پویا برای این تحقیق را نیز می‌توان به‌صورت زیر برشمرد: 1- رویکرد مناسب در تعیین و پیش‌بینی اثرات فاکتو‌های موثر بر تولید پسماند، 2- کمک به درک روابط بین متغیرها و بررسی رفتار و ساختار سیستم‌ها به‌ویژه سیستم‌های پیچیده (ایجاد یک مدل مفهومی)، 3- یک رویکرد انعطاف‌پذیر با قابلیت تحلیل کمی و کیفی، 4- قابلیت بررسی سیستم در آینده تحت سناریوها و سیاست‌های مختلف تصمیم‌گیرندگان، 5- مدل‌های سیستم پویا به‌عنوان مدل‌های شبیه‌سازی در نظر گرفته می‌شوند؛ بنابراین، آن‌ها مزایای استفاده از روش شبیه‌سازی را نسبت به روش‌های تجزیه‌وتحلیل دارند. در گام بعدی عوامل داخلی و خارجی سازمان در زمینه مدیریت پسماند شهری و با استناد به روش تحلیل SWOT، راهکارهای مدیریت پسماند شهری در بوشهر اجرا شد.یافته‌ها: نتایج روش SWOT نشان داد که آستانه آسیب­‌پذیری مدیریت پسماند شهری در بوشهر بسیار بالاست و نیازمند ارایه سیاست­‌های مناسب در جهت رفع ضعف‌­ها و تهدیدها با استفاده از نقاط قوت و فرصت­‌ها می‌­باشد. در گام بعد جهت رتبه‌­بندی استراتژی‌­های چهارگانه از روش غیرخطی میخایلفوف استفاده شد. نتایج استفاده از این رویکرد نشان می‌­دهد که در بین استراتژی‌­های SO، استراتژی افزایش آگاهی و تغییر نگرش شهروندان نسبت به نحو صحیح مدیریت پسماند در رتبه نخست قرار دارد. در بین استراتژی‌­های ST، فرهنگ‌­سازی جهت استفاده از ظروف قابل بازیافت با وزن 0/51 در رتبه نخست قرار گرفته است. به‌­کارگیری افراد آگاه برای تفکیک پسماند و دفن مناسب در بین استراتژی‌­های WT، با وزن 0/57 در رتبه اول قرار گرفت و در نهایت استراتژی تشویق بخش خصوصی جهت سرمایه‌­گذاری با وزن معادل با 0/43 در بین استراتژی‌­های WO در رتبه اول قرار گرفت. آلودگی حاصل از مدیریت ضعیف پسماندها در مناطق شهری پیامدهای جبران­‌ناپذیر از نظر بهداشتی و زیباشناختی به جامعه تحمیل می‌­کند. ابتلا به انواع بیماری‌­ها از جمله تبعات ناشی از ضعف در مدیریت پسماندهای شهری می‌­باشد. همچنین مسایل زیست‌محیطی در راس همه مسایل انسانی قرار گرفته است.اصالت/ارزش‌افزوده علمی: در این پژوهش سعی شده است نو‌آوری را از سه جنبه خلا نظری، خلا تکنیکی و همچنین خلا ‌کاربردی مورد‌‌بررسی دقیق قرار گیرد؛ به‌عبارت‌دیگر برطرف نمودن این سه خلا را می­‌توان به‌عنوان نقاط قوت پژوهش حاضر در مقایسه با سایر پژوهش‌های انجام‌شده در این حوزه در نظر گرفت. از منظر نظری سعی شده است که مطالعه نسبتا جامعی از عوامل موثر بر مدیریت پسماند شهری برای تدوین استراتژی‌­ها انجام گردد. همچنین از منظر تکنیکی پژوهش حاضر، با تمرکز بر تلفیق منطق فازی با رویکرد مدل‌­سازی سیستم‌های پویا و روش دلفی دارای نوآوری می‌باشد. در نهایت سعی گردیده است با تدوین استراتژی­‌های بهینه از خلا کاربردی که در پژوهش­‌های پیشین انجام‌شده در این حوزه انجام شده است، کاسته گردد.