بررسی و تحلیل ساختارمند پژوهشهای انجامشده در حوزه تغییرات بهرهوری در واحدهای دارای خروجی نامطلوب با استفاده از شاخص بهرهوری مالمکوئیست لوئنبرگر
نویسندگان
1 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
3 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
4 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
doi
10.22105/dmor.2023.408127.1770چکیده
هدف: ارزیابی عملکرد و بهرهوری و روند تغییرات آن در طی زمان امری اساسی در فرآیند بهبود در سازمانها، واحدهای تولیدی، صنعتی و خدماتی محسوب میشود. در خصوص محاسبه بهرهوری و نیز تغییرات بهرهوری در طی زمان، مدلها، روشها، رویکردها و نیز شاخصهای متفاوتی ارایه شده است که یکی از مهمترین، رایجترین و نیز پرکاربردترین آنها شاخص بهرهوری مالمکوئیست میباشد. از طرفی در طی فرآیندهای تولیدی، محصولات و خروجیهای نامطلوب به همراه محصولات مطلوب بهصورت همزمان حاصل میشوند. لذا شاخصی به نام مالمکوئیست لوئنبرگر با توسعه شاخص بهرهوری مالمکوئیست، ارایه گردید که با درنظر گرفتن خروجیهای نامطلوب درعینحال که به دنبال کاهش آنها بوده، همزمان بسط خروجیهای مطلوب را نیز مورد مقصود خود قرار داد. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل ساختارمند و سیستماتیک مقالات و پژوهشهایی که در موضوع محاسبه تغییرات بهرهوری در واحدهای دارای خروجی نامطلوب با استفاده از شاخص بهرهوری مالمکوئیست و خصوصا شاخص بهرهوری مالمکوئیست لوئنبرگر تلاشی علمی نمودهاند، تدوین شده است.روششناسی پژوهش: این پژوهش مبتنی بر روششناسی PRISMA با هدف بررسی و تحلیل ساختارمند پژوهشهایی که در حوزه محاسبه تغییرات بهرهوری در واحدهای دارای خروجی نامطلوب با استفاده از شاخص بهرهوری مالمکوئیست/مالمکوئیست لوئنبرگر تلاشی علمی و تحقیقاتی نمودهاند، تدوین شده است. این پژوهش از نوع مروری بوده که از طریق جستجو در پایگاههای اطلاعاتی داخلی و خارجی چون اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، Scopus، Science Direct، Eisevier، Google Scholar در بازه سالهای 1980 الی 2022 میلادی با رویکرد انتخاب مهمترین، معتبرترین و برجستهترین مقالات و تحقیقات علمی و کاربردی داخلی و خارجی، انجام شده است.یافتهها: مقاله حاضر از حیث کمیت و کیفیت مقالات، در نوع خود بیسابقه و منحصربهفرد به نظر میرسد، چرا که با توجه به گستردگی و تنوع مقالات و پژوهشهای منتشرشده، جای خالی پژوهش ساختارمند کنونی در میان تلاشهای منتشرشده کاملا محسوس بوده و پژوهشگران با استفاده از این مقاله از یک سو میتوانند آخرین اقدامات و تلاشهای پژوهشی صورت گرفته در حوزه مورداشاره را بهصورت کاملا دستهبندیشده و ساختارمند موردمطالعه قرار داده و از سویی دیگر، شکافهای علمی موجود و نیز پیشنهادهای آتی در خصوص ارزیابی بهرهوری با استفاده از شاخص بهرهوری مالمکوئیست/مالمکوئیست لوئنبرگر را که حاصل تلاش و بررسیهای علمی نویسندگان مقاله حاضر است، مشاهده نمایند. لذا این پژوهش در قالب یک مقاله مروری و تحلیلی ساختارمند بهنوعی نقشه راهی برای پژوهشگران علاقهمند به حوزه بهرهوری نیز به شمار میرود.اصالت/ارزش افزوده علمی: با توجه به اینکه مقاله حاضر مروری ساختارمند بر پژوهشهای موجود میباشد، خروجی حاصل از پژوهش جاری، نقشه راه پژوهشگران و محققین در حوزه محاسبه تغییرات بهرهوری با استفاده از شاخص بهرهوری مالمکوئیست/مالمکوئیست لوئنبرگر در راستای شناخت مساله، چالشها و مشکلات جاری تحقیقات فعلی و نیز پیشنهادهای آتی علمی میباشد.