ارزیابی تاب‌‌آوری زنجیره‌تامین دارو مبتنی بر رویکرد تصمیم‌گیری چند‌معیاره SWARA و CoCoSo با داده‌های فازی نوع 1 و نوع 2 بازه‌ای (مطالعه موردی: زنجیره‌تامین دارو بجنورد)

نویسندگان

1 گروه مهندسی صنایع، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 گروه مهندسی صنایع، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 گروه مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22105/dmor.2024.410472.1779
چکیده

هدف: با توجه به عدم­‌قطعیت در زنجیره­‌های تامین، یکی از مسایل مهم برای سلامت جامعه، ارزیابی تاب‌­آوری زنجیره‌تامین دارو می‌­باشد. هدف پژوهش حاضر تعیین و وزن­‌دهی معیارهای موثر بر تاب‌­آوری زنجیره‌تامین و رتبه‌­بندی شرکت‌­های پخش دارو بر اساس معیارهای انتخاب شده است.روش‌شناسی پژوهش: مطالعه حاضر یک پژوهش کمی-کیفی و از نوع کاربردی است. جامعه آماری 83 نفر و نمونه طبق جدول مورگان با ضریب خطای % 5، 68 نفر بوده که با روش نمونه‌­گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. داده­‌ها به روش میدانی و مطالعات کتابخان‎ه­‌ای و از طریق مصاحبه و پرسشنامه جمع‌آوری شد. روایی پرسشنامه توسط خبرگان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ 965/0 تایید شده است. محاسبه ضریب آلفای کرونباخ و درصد فراوانی مشخصات فردی در نرم‌­افزار SPSS-26 انجام شد. به دلیل عدم­‌قطعیت عبارت‌­های زبانی، وزن‌­دهی معیارها با روش سوارا در محیط فازی و رتبه‌­بندی گزینه‌­ها جهت ارزیابی دقیق‌­تر با روش کوکوسو در محیط فازی نوع-2 بازه‌­ای در نرم‌­افزار اکسل انجام شدند.یافته‌ها: معیارهای شناسایی‌­شده به ترتیب میزان اهمیت شامل مدیریت دانش، چابکی، آمادگی و پیش‌بینی، نحوه مدیریت، طراحی و ساختار زنجیره‌تامین، رویت‌­پذیری و کنترل، قابلیت تطبیق‌­پذیری، همکاری، افزونگی، نوآوری، مدیریت پیچیدگی گره و جریان، انعطاف‌پذیری، عدم‌قطعیت در میزان تغییرات و یکپارچه­‌سازی هستند. سه رتبه اول شرکت­‌های پخش دارو به ترتیب دارو­پخش، آدوراطب و فردوس بوده و سایر شرکت‌­ها در رتبه‌­های بعدی قرار گرفته‌­اند.اصالت/ارزش افزوده علمی: وزن‌­دهی معیارها میزان اهمیت و تاثیرگذاری معیارهای مهم بر تاب‌­آوری زنجیره‌تامین را نشان می‌­دهد؛ بنابراین، توجه به معیارهای دارای وزن بیش‌تر اولویت بالاتری به شرکت خواهد داد.