تأثیر شدت برداشت در شیوه جنگل‌شناسی تک‌گزینی بر زیست‌توده انجیلی- ممرز

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، ایران‏

2 دانشیار، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، ایران‏

3 دانشیار، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، ایران‏

4 استاد، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، ایران

5 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی نور، دانشگاه تربیت مدرس، ایران‏

doi
10.30466/jfrd.2021.121101
چکیده

تأثیر ورود به جنگل و بهره‌برداری درختان بر ساختار آینده و عملکرد اکولوژیکی جنگل‌های هیرکانی موضوعی مورد بحث است. اطلاعات موجود در خصوص تأثیر شدت برداشت بر خصوصیات توده و مثل زیست‌توده اندک است. مقاله حاضر باهدف تعیین تأثیر شدت بهره­برداری درختان توده انجیلی- ممرز در شیوه تک­گزینی بر زیست­توده انجام شده است. به­این منظور در 70 قطعه‌نمونه نیم هکتاری اطلاعات کلیه درختان و خشک‌دارها برداشت شد. تعداد 35 قطعه‌‌نمونه در توده برداشت‌شده به شیوه تک­گزینی با سه شدت برداشت قرار داشتند و معادل همین تعداد قطعه‌نمونه در توده کنترل بودند. لاشریزی درختان طی شش ماه از شهریور تا بهمن برداشت شد و ذخیره کربن آلی خاک از طریق اندازه‌گیری کربن آلی و وزن‌مخصوص‌ظاهری خاک تعیین شد. سپس زیست‌توده درختان، لاشریزه، خشک‌دار، ریشه، خاک و در نهایت زیست­توده کل محاسبه شد. نتایج نشان داد که با افزایش شدت‌برداشت تا 5/13 درصد روند تغییرات زیست‌توده کل افزایشی است هرچند شدت‌برداشت تأثیر معنی‌داری بر زیست­توده روی‌زمینی، زیرزمینی و کربن آلی خاک نداشت. زیست­توده روی‌زمینی در توده تک­گزینی بیشتر از توده کنترل بود. میانگین زیست­توده کل در توده برداشت‌شده انجیلی ممرز 147 و در توده کنترل 144 تن در هکتار بود و برداشت به­طور متوسط دو درصد زیست­توده کل را افزایش داد. در نهایت با توجه به نتایج این پژوهش شدت برداشت متوسط (5/9-6/3 درصد حجم سرپا) به­عنوان شدت برداشت مناسب تعیین شد. تشابه وضعیت زیست­توده لاشریزه و خشک‌دار در دو توده به­عنوان شاخص زیستی، گویای مناسب بودن شرایط نشانه­گذاری در شیوه تک­گزینی بود.