بررسی تنوع ژنتیکی نوش (‏Thuja orientalis‏) با استفاده از نشانگر پراکسیداز در ذخیره‌گاه جنگلی سورکش

نویسندگان

1 کارشناس اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان، گرگان، ایران‏

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران‏

3 دانشیار گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران‏

doi
10.30466/jfrd.2021.121106
چکیده

هدف این پژوهش تعیین و مقایسه تنوع ژنتیکی جمعیت‌های نوش در ذخیره‌گاه جنگلی سورکش به‌‌کمک چند‍شکلی نشانگر بیوشیمیایی پراکسیداز در دو اندام شاخه و فلس بوده است. نمونه‌برداری به‌طور همزمان از فلس و شاخه دوساله 30 پایه نوش از سه جمعیت انجام شد. نمونه‌ها از ارتفاع میانه تاج و از جهت ثابت جنوبی تاج شده شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها به‌کمک نرم‌افزار GenAlEx در خصوص ویژگی‌های آللی نشانگرهای مورد پژوهش و مقایسه توانایی دو اندام و گروه‌بندی پایه‌ها برای بررسی تنوع درون و بین جمعیتی توسط تحلیل خوشه‌ای داده‌های الکتروفورتیکی (ژل‌های تهیه شده) توسط نرم‌افزار NTSYS 2.02 انجام شد. بررسی کیفی با الکتروفورز عمودی به‌روش PAGE (پلی آکریل آمید ژل الکتروفورز) انجام شد و داده‌های الکتروفورتیکی پایه‌های هر منطقه به‌کمک تحلیل خوشه‌ای گروه‌بندی شدند. با توجه به‌نتایج، جمعیت دو با میانگین تعداد آلل مشاهده شده در هر جایگاه ژنی (2)، میانگین تعداد آلل مؤثر (77/1)، هتروزیگوتی قابل انتظار (42/0) و درصد پلی‌مورفیسم (100) دارای بیشترین شاخص‌های تفکیک آللی نسبت به دو جمعیت دیگر است. همچنین تنوع درون جمعیتی (حدودأ 60) بیشتر از تنوع بین جمعیتی (حدودأ 40) به‌دست آمد که باید در مدیریت این ذخیره‌گاه برای افزایش تنوع مدنظر قرار گیرد. همچنین اندام فلس در نوش با میانگین تعداد آلل مشاهده شده در هر جایگاه ژنی (48/1)، میانگین تعداد آلل مؤثر (49/1)، هتروزیگوتی قابل انتظار (27/0)، میانگین شاخص اطلاعات شانون (39/0)، تعداد باند (9) و درصد چندشکلی (67/66) نسبت به ویژگی‌های آللی اندام شاخه دارای مقادیر بیشتری در پژوهش­های تنوع ژنتیکی است.